07.04.2026 120750963 Geçici plakalı taşıtlar sürülerek götürülen taşıtlar ve
kullanılmış araçların ayniyetinin resimle yapılması
07.04.2026 120750963 Geçici plakalı taşıtlar sürülerek götürülen taşıtlar ve kullanılmış araçların ayniyetinin resimle yapılması
T.C.
TİCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı :E-96603261-102.03-00120750963
Konu :Kendisi Eşya Olan Çekici Cinsi Taşıtların Sevki
07.04.2026 / 120750963
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi: a) Trakya Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün 03.10.2024 tarihli ve E-67816510-351-00101417892
sayılı yazısı.
b) 17.02.2025 tarihli ve E-96603261-102.03-00106240304 sayılı yazımız.
c) Kaçkar Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün 26.02.2025 tarihli ve E-15572838-102.03-00106351743
sayılı yazısı.
ç) 05.03.2025 tarihli ve E-96603261-102.03-00106920054 sayılı yazımız.
d) 12.03.2025 tarihli ve E-96603261-100-00107188266 sayılı yazımız.
e) 30.10.2025 tarihli ve E-96603261-102.03-00115096088 sayılı yazımız.
f) 12.11.2025 tarihli ve E-96603261-102.03-00115613858 sayılı yazımız.
g) 24.11.2025 tarihli ve E-96603261-724.01.01/SY-00115979340 sayılı
yazımız.
ğ) 11.12.2025 tarihli ve E-96603261-724.01.01/SY-00116611500 sayılı
yazımız.
h) 02.01.2026 tarihli ve E-96603261-102.03-00117409248 sayılı yazımız.
ı) 13.01.2026 tarihli ve E-96603261-102.03-00117731025 sayılı yazımız.
i) 06.02.2026 tarihli ve E-96603261-102.03-00118672737 sayılı yazımız.
j) Uludağ Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün 04.03.2026 tarihli ve E-53573834-102.03-00119651210
sayılı yazısı.
İlgi (j)`de kayıtlı yazıda özetle; Uludağ Gümrük ve Dış Ticaret Bölge
Müdürlüğünce kendisi eşya olan taşıtların sınır kapılarına sevkine ilişkin
olarak, İran ve Suriye makamlarınca uygulanan kota ve kısıtlamalar nedeniyle
sınır kapılarımızda oluşan yoğunlukların giderilmesine yönelik talimat yazılarımıza
ilişkin tereddütler belirtilerek Genel Müdürlüğümüz görüşleri talep
edilmektedir. Söz konusu hususlar; saha uygulamaları ve gümrük kapılarındaki
operasyonel ihtiyaçlar doğrultusunda incelenmiştir.
İlgide kayıtlı yazılar konusu, Suriye Arap Cumhuriyeti merkezi makamlarınca
uygulanan ithalat kısıtlamalarının (yaş sınırı vb.), sınır kapılarındaki fiziki
yığılmayı önleme amacından saparak ticari mağduriyetlere yol açmaması esas olup
bu çerçevede gümrük idareleri arasındaki bürokratik yoğunluğu azaltmak adına,
varış/çıkış gümrük idarelerince hareket/giriş idarelerinden ayrıca yazıyla
teyit istenmeksizin yerel makam teyidiyle işlemlerin sonuçlandırılması uygun
değerlendirilmektedir.
Ayrıca, geçici plakalı (ZOLL) araçların “hem
taşıt hem de eşya” olması nedeniyle yaşanan yetki belgesi karmaşasına
ilişkin olarak; ulaştırma mevzuatından ve U-NET süreçlerinden bağımsız olarak mevcut
gümrük mevzuatı uyarınca: transit beyannamesinde beyan edilen taşıyıcı ile
eşyayı fiilen taşıyan/süren kişi/firma arasındaki hukuki bağın (acentelik,
hizmet sözleşmesi vb.) varlığı gümrük idaresince kontrol edilecektir.
Bilindiği üzere, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 86 ncı maddesi; “1.Asıl
sorumlu, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından
eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış
gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin
hükümlere uymakla yükümlüdür.
2. Asıl sorumlunun birinci fıkrada belirtilen yükümlülükleri saklı kalmak
üzere, transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı
veya alıcı da, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından
eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle, varış gümrük
idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlüdür….” hükmünü amir olup taşıyıcı firmanın ulaştırma mevzuatı uyarınca sahip
olması gereken yetki belgeleri mezkur madde hükümlerinin uygulanması açısından
önem arz etmektedir.
Yine, Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği
(Seri No: 1)’nin 22 nci maddesinin ikinci fıkrası “Yabancı ülke çıkışlı
Türkiye varışlı ya da yabancı ülke varışlı olan ve ülkemizde transit hâlinde
bulunan geçici (ZOLL) plakalı taşıtlara en çok 15 (on beş) gün süre verilir.”,
19 uncu maddesinin ikinci fıkrası ise “Yabancı ülke çıkışlı Türkiye varışlı
ya da yabancı ülke varışlı olan ve ülkemizde transit hâlinde bulunan geçici
(ZOLL) plakalı taşıtların verilen süre içerisinde yurtdışı edilmemesi hâlinde, 5607
sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla Kanunun 241
inci maddesinde yer alan transite ilişkin hükümler uygulanır.” hükümlerini
amirdir.
Ayrıca; Gümrük Genel Tebliği (Transit Rejimi) (Seri No: 4)`nin 25 inci
maddesi uyarınca; hareket gümrük idaresince, eşyanın varış gümrük idaresine
sunulması için gereken süre sınırının, ilgili mevzuat, hareket ve varış gümrük
idareleri arasındaki uzaklık, hava koşulları, resmî tatil günleri, kullanılan
taşıma aracı, güzergâh, aracın birden fazla yerde yükleme ve boşaltma yapması
ve rejim hak sahibi tarafından sağlanan diğer bilgiler dikkate alınarak
belirleneceği hükme bağlanmış olup mezkur Tebliğde belirtilen sürenin aşılması
durumunda ise aşılan süre de göz önünde bulundurularak Gümrük Kanununun
241/3-e, 4-d, 5-a, 6-c maddeleri gereğince, cezai müeyyide uygulanmaktadır.
Bu itibarla; geçici plakalı taşıtlar ile sürülerek götürülen taşıtlar
(taşıtın kendisinin eşya olduğu durumlar) ve kullanılmış çekici, dorse,
frigorifik araçlar, binek otomobil ve küçük ticari araçlar dahil olmak üzere
anılan eşyanın yurtiçinde bırakılması, değiştirilmesi veya parçalarının
yurtiçinde bırakılmasına yönelik girişimlerin önüne geçilebilmesi ve
suistimallerin engellenmesini teminen gümrük mevzuatı kapsamında rejim hak
sahibinin sorumluluğu çerçevesinde transit rejiminin ihlalinde uygulanan cezai
müeyyideler saklı kalmak kaydıyla, giriş/hareket gümrük idarelerince;
çıkış/varış gümrük idarelerine, mezkur araca/eşyaya ilişkin ayniyet tespitinin
yapılabilmesini teminen ülkeye girişte fotoğraflarının çekilerek bildirimde
bulunulmasının uygun olacağı değerlendirilmekte olup çıkış/varış gümrük
idaresince, yapılmış olan bilgilendirme çerçevesinde ayniyet tespitine yönelik
hususların titizlikle kontrol edilmesi, geçici plakalı araçlar için öngörülen
15 günlük sürenin aşılması halinde transit rejimi hükümleri çerçevesinde derhal
araştırma usulünün başlatılması ve 5607 sayılı Kanun hükümlerinin ihlal edildiğine
dair tespitte bulunulması halinde mezkur Kanun hükümleri çerçevesinde işlem
tesis edilmesi gerekmektedir.
