BİTKİ KARANTİNASI
YÖNETMELİĞİ
Tarım ve Orman Bakanlığından: 06.05.2026 Tarih ve 33245 Sayılı R.G.
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin,
ülkemize giriş ve çıkışında bitki sağlığı açısından tabi olacağı hususlara
ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, ithale mani olan zararlı organizmaların belirlenmesi ile
bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine
giriş ve çıkış işlemlerinde bitki sağlığı açısından tabi olacağı hususları ve
yapılacak resmî kontrolleri kapsar.
(2) Serbest bölgelere yurt dışından getirilen ve serbest bölgelerden yurt
dışına gönderilen ürünler de bu Yönetmelik hükümlerine tabidir.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri,
Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 31 inci, 32 nci, 33 üncü, 34 üncü, 42 nci,
43 üncü, 44 üncü ve 45 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ahşap ambalaj malzemesi: Bir malın desteklenmesi, korunması veya
taşınmasında kullanılan, ISPM 15’te belirtilen istisnalar dışındaki altı
milimetreden kalın ahşaptan yapılmış palet, sandık, kasa, kutu, istif tahtası,
kablo makarası, bobin makarası ve benzeri ürünleri,
b) Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri: Zirai Mücadele Merkez Araştırma
Enstitüsü Müdürlüğünü, Zirai/Biyolojik Mücadele Araştırma Enstitüsü
Müdürlüklerini ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş diğer Araştırma Enstitüsü
Müdürlüklerini,
c) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
ç) Belge kontrolü: Bu Yönetmelik kapsamındaki iş ve işlemlerle ilgili
olarak müdürlüğe sunulan belgelerin tam, usulüne uygun ve birbirleri ile uyumlu
olduğunun kontrolünü,
d) Beyan kontrolü: Müdürlüğe verilen belgelerin bitki, bitkisel ürün ve
diğer maddeler ile uyumlu olup olmadığının kontrolünü,
e) Bitki: Canlı bitkiler ile bunların derin dondurulmamış meyve ve
sebzeleri, yumrular, soğansılar, soğanlar ve rizomlar, kesme çiçekler, yapraklı
dallar, budama artığı yapraklar, yapraklar, bitki doku kültürleri, canlı polen,
göz, kalem ve çelik gibi canlılığını koruyan belirli parçaları ile dikim amaçlı
olan botanik tohumlarını,
f) Bitki Karantinası Kayıt ve Takip Sistemi (BKKTS): Bitki, bitkisel ürün
ve diğer maddelerin Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giriş ve çıkış
işlemlerinin kayıt altına alındığı ve takip edildiği yazılım sistemini,
g) Bitki Pasaportu: 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması
Hakkında Yönetmeliğin EK-1 listesinde yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer
maddeler için bu Yönetmelikte belirlenen bitki sağlığı standartlarının ve özel
şartların karşılandığını gösteren, çeşitli bitki ve bitkisel ürünler için
standart hale getirilmiş, Bakanlıkça belirlenen usullere uygun olarak
hazırlanan ve Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilenler tarafından düzenlenen
resmî etiketi veya belirli ürünler için Bakanlıkça kabul edilen etiket
dışındaki işareti,
ğ) Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi: Resmî kontrolü giriş noktasında
tamamlanamayan belirli ürünlerin; belge kontrolü yapıldıktan sonra belge, beyan
ve bitki sağlığı kontrolünün tamamlanacağı, ülke içinde başka bir yetkili giriş
gümrük idaresine veya onaylı kontrol yerine sevkine eşlik eden veya dijital
olarak oluşturulup sevk yerine elektronik olarak gönderilen, bir örneği
EK-11’de yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi,
h) Bitki sağlığı kontrolü: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile
bunların ambalajları ve nakil araçlarının zararlı organizmalardan ari olup
olmadığının tespiti için yapılan kontrolü,
ı) Bitki Sağlığı Önlemlerine Yönelik Uluslararası Standartlar (ISPM): Bitki
Sağlığı Tedbirlerine Yönelik Uluslararası Standartları,
i) Bitki Sağlık Sertifikası: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bu
Yönetmelikte öngörülen bitki sağlığı şartlarına uygun olduğunu gösteren, bir
örneği EK-7’de yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi veya elektronik ortamda
oluşturulan resmî eşdeğerini veya Bakanlıkça bildirilen ülkelerin Ulusal Bitki
Koruma Organizasyonu tarafından düzenlenerek onaylanmış elektronik Bitki Sağlık
Sertifikası versiyonlarını,
j) Bitkisel ürün: Bitkisel orijinli, işlem görmemiş veya basit bir işlemden
geçmiş, bitki tanımına girmeyen ürünleri,
k) Çıkış: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dâhil
Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkışı ile ihracatını,
l) Deneme amaçlı ithalat: Çeşit veya çeşit adayı tohumlukların, çoğaltım, demonstrasyon,
sergilenme veya ticari amaç dışında araştırma geliştirme, test, deneme, laboratuvar
analizi amacıyla yapılan ithalatını,
m) Dezenfeksiyon: Zararlı organizmaların yok edilmesi veya etkisiz hale
getirilmesi amacıyla kimyasal maddeler veya fiziksel yöntemlerle temizlenmesi
işlemini,
n) Diğer maddeler: Bitki sağlığı açısından zararlı organizma taşıma riski
bulunan, bitki ve bitkisel ürünler dışında kalan maddeleri,
o) Dikim amaçlı bitki: Dikili olan ve dikili olarak kalacak bitkiler veya
şaşırtma işlemi yapılacak bitkiler ile dikili olmayan fakat sonrasında
dikilecek olan bitkileri,
ö) Fırında kurutma (KD): Gerekli nem içeriğine ulaşmak için ısı ve/veya nem
kontrolü uygulayarak kapalı bir bölme içerisinde odunun kurutulması işlemini,
p) Fümigasyon: Zararlı organizmaları imha etmek amacıyla belirli
sıcaklıktaki kapalı bir ortama, gaz halinde etki eden bir fümigantı belirli
miktarda verme ve belirli bir süre ortamda tutma işlemini,
r) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,
s) Genetik yapısı değiştirilmiş organizma (GDO): Modern biyoteknolojik yöntemler
kullanılmak suretiyle gen aktarılarak elde edilmiş, insan dışındaki canlı
organizmayı,
ş) Giriş: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dahil Türkiye
Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişi, ithalatı ve transit işlemine tâbi
tutulmasını,
t) Giriş noktası: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler
dahil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine ilk kez getirildiği yer olup hava
yoluyla gelişte hava limanı, deniz yoluyla gelişte deniz limanı, kara yolu ve
demir yoluyla gelişte karasal sınırın geçildiği yerde o alandan sorumlu gümrük
idaresinin yerini,
u) Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP): Uluslararası ticarette
ürünlerin tanımını ve ayrımını yapmak amacıyla kullanılan dünyanın farklı
yerlerinde üretilen ürünler için detaylı bilgiye ulaşmayı sağlayan kodu,
ü) Isıl işlem: Ürünlerin resmî bir teknik şartnameye göre belirlenmiş
sıcaklığa ulaşması ve bu sıcaklıkta belli bir süre işleme tabi tutulmasını,
v) İhracat: Serbest dolaşımda bulunan bitki, bitkisel ürün ve diğer
maddelerin ihracat rejimi işlemlerine esas resmî kontrolleri,
y) İnspektör: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dahil
Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giriş, çıkış, ülke içinde dolaşım ve
Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden transit geçişi esnasında bitki sağlığı
amaçlı her türlü resmî kontrolleri yaparak gerekli belgeleri düzenlemek üzere
Bakanlık tarafından eğitilmiş ve resmî kontrol yetkisi verilmiş kontrol
görevlisini,
z) İn vitro: Laboratuvar ortamındaki yapay koşulları,
aa) İn vitro bitki çoğaltma: Kontrollü yapay bir çevrede, aseptik ortamda
temiz şartlarda, kapalı plastik veya cam kültür kapları kullanılarak besi
yerlerinde bitki çoğaltımı,
bb) İthalat: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, serbest dolaşıma
giriş rejimi, gümrük antrepo rejimi, dâhilde işleme rejimi, gümrük kontrolü
altında işleme rejimi ve geçici ithalat rejimi işlemlerine esas resmî
kontrolleri,
cc) Kabuğu soyulmuş odun: Tamamen kabuksuz olan veya ISPM 15’te belirtilen
kabuk toleransındaki sınırlar dahilinde kabuğun ayrılması işlemine tabi tutulan
odunu,
çç) Kabuksuz odun: Yıllık büyüme halkaları arasındaki kabuk kovukları ve
budak etrafında içe doğru büyüyen kabuklar hariç kabuklarının tamamı çıkarılmış
odunu,
dd) Kapsam dışı ürün: GTİP itibariyle EK-5’te yer alan ancak parantez içi
ifadelerle bitki sağlığı kontrolünden hariç tutulan ürünleri,
ee) Karantina: Zararlı organizmaların ülkeye girişini veya ülke içinde yayılmasını
önlemek amacıyla bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin kontrol altına
alınmasını,
ff) Karantinaya tabi zararlı organizma: EK-1 ve EK-2 listelerinde yer alan
zararlı organizmalar ile EK-1 listesinde yer almadığı ve ülkemizde varlığı
bilinmediği için yapılan zararlı risk analizi sonucunda ülkemiz açısından
riskli bulunan zararlı organizmaları,
gg) Kontaminasyon: Zararlı organizmaların, bitki, bitkisel ürün ve diğer
maddeler, depolama alanı, konteyner, ambalaj malzemeleri ya da taşıma
araçlarında bulaşıklık halini,
ğğ) Laboratuvar uzmanı: Üniversitelerin bitki koruma bölümlerinden mezun ve
laboratuvarda görev yapacağı uzmanlık konusunda (entomoloji, nematoloji,
mikoloji, viroloji, bakteriyoloji, herboloji) en az yüksek lisans belgesine
sahip olan ve sadece uzmanlık alanındaki laboratuvar birimindeki analizlerin
yapılmasından sorumlu personeli,
hh) Lot/Parti: Bir sevkiyatın, tek bir ürünün bileşim ve orijin olarak
homojen yapıda olduğu belli sayıdaki birimini,
ıı) Mahrece iade: Girişi uygun olmayan bitki, bitkisel ürün ve diğer
maddelerin ihracat ülkesine geri gönderilmesini,
ii) Menşe ülke: Bitkiler için bitkilerin yetiştirildiği ülkeyi, bitkisel
ürünler için bitkisel ürünlerin elde edildiği bitkilerin yetiştirildiği ülkeyi,
diğer maddeler için ise bu maddelerin zararlılar tarafından ilk olarak
bulaşıklığa maruz kaldığı ülkeyi,
jj) Müdürlük: Zirai Karantina Müdürlüğü ile Bakanlıkça yetkilendirilen
Bakanlık İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünü,
kk) Numune: Genel Müdürlükçe numune alımına ve analize ilişkin esasları
belirlemek üzere hazırlanacak talimatlara göre belirlenmiş büyüklükteki resmî
kontrole tabi tutulacak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerden alınan
örneği,
ll) Odun: Endüstriyel, lif, yonga, kâğıtlık ve yakacak odun dâhil biçilmiş
olsun olmasın, kabuklu veya kabuksuz tüm odunları,
mm) Onaylı fümigasyon: Bakanlıkça kabul edilmiş yönteme uygun olarak
yapılan fümigasyon işlemini,
nn) Onaylı kontrol yeri: Resmî kontrol işlemleri tamamlanıncaya kadar
ürünlerin bekletilebileceği ISPM 34’te belirtilen izolasyon, havalandırma,
soğuk zincir, nem ve benzeri fiziksel koşullar ile gerektiğinde fümigasyon,
imha ve benzeri işlemlerin yürütülebileceği kapalı, mühürlü, kayıt altında,
depolama alanında bulunan diğer ürünlere bulaşma riskini önleyecek şekilde
gerekli karantina şartlarının sağlandığı bağımsız bölümlerden oluşan gümrük
gözetimindeki antrepolar, yediemin alanları ve benzeri geçici depolama
yerlerini,
oo) Paçal: Muayene edilecek ürünün tamamını temsil etmek üzere tesadüfi örnekleme
metoduna göre seçilen ürün örneklerinin belli bir oranda karıştırılmasını,
öö) Resmî kontrol: Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerin, bu Yönetmelik
hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için inspektörlerin verilen yetki
çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, muayene, karantina,
numune alma, analiz ve benzeri işlemleri,
pp) Serbest bölge: Türkiye Gümrük Bölgesinin parçaları olmakla beraber,
serbest dolaşımda olmayan eşyanın serbest dolaşıma sokulmaksızın gümrük
mevzuatında öngörülen haller dışında kullanılmamak ya da tüketilmemek kaydıyla
konulduğu, ithalat vergileri ile ticaret politikası önlemlerinin uygulanması
bakımından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen yerleri,
rr) Serbest Bölgeye Dolaşım Formu: Zararlı risk analizine tabi ürünlerden,
Bakanlıkça belirlenen ve yeniden ihracat amacıyla depolanıp işlenmek üzere
serbest bölgelere transfer başvurusu yapılan ürünler için düzenlenen, bir
örneği EK-6’da yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi,
ss) Sevkiyat: Bir ülkeden başka bir ülkeye taşınan, bir veya birden fazla lot/parti
veya grup halinde belirtilmiş olsun olmasın; bitki, bitkisel ürün ve diğer
maddelerin bir veya birden fazla Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat
(Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası ile tek bir taşıma aracı kapsamında
bulunan miktarı,
şş) Sevkiyatı engelleme: Girişi yapılmak istenen bir sevkiyatın bitki
sağlığı mevzuatına uygunsuzluğu nedeniyle reddedilmesini veya uygunsuzluk
giderilinceye kadar durdurulmasını,
tt) Soğuk uygulama: Ürünleri zararlı organizmalardan ari hale getirmek için
uygun sürelerde düşük ısı derecelerine maruz bırakma işlemini,
uu) Tek Pencere Sistemi (TPS): Gümrük işlemlerinde kullanılan ve ilgili
kamu kurumlarına ait belgelerin tek bir noktadan elektronik başvuru yoluyla
düzenlenmesini sağlayan sistemini,
üü) Tek Pencere Sistemi ID (TPS ID): İthalat veya ihracat uygunluğu
onaylanmış belgeler için Tek Pencere Sistemi tarafından verilen yirmi üç haneli
tanımlayıcı kod numarasını,
vv) Transit: Serbest dolaşımda bulunmayan bitki, bitkisel ürün ve diğer
maddelerin Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi üzerinden geçerek yabancı bir
ülkeden yabancı bir ülkeye geçişini,
yy) Tohumluk: Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan tohum, yumru, fide,
fidan, çelik gibi generatif ve vejetatif bitki kısımlarını,
zz) Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi: Türkiye Cumhuriyetinin
topraklarını, karasularını, iç suları ve hava sahasını da kapsayan Türkiye
Cumhuriyeti sınırlarını,
aaa) Ürünün ilgilisi: Bu Yönetmelik hükümlerine göre, bitki, bitkisel ürün
ve diğer maddelerin resmî kontrollerini yaptırmaya, takiplerine yetkili ve
sorumlu gerçek veya tüzel kişiler ile gerçek kişilerin kanunî
temsilcilerini/tüzel kişilerin yetkili temsilcilerini,
bbb) Yediemin: Fide, fidan, iç ve dış mekan süs bitkileri ile çimlenmenin
önlenmesi amacıyla soğuk zincirle taşınan tohumlar ve kesme çiçeklerin
analizler dahil resmî kontrolleri tamamlanıncaya kadar gümrük denetiminde
kapalı bir alanda bekletilmesi işlemini,
ccc) Yeniden ihracat (re-export): Ülkemize girişi yapılan ve ülkemizden
başka bir ülkeye ihraç edilecek bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için
uygulanan yeniden ihracat işlemini,
ççç) Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası: Yeniden ihraç
edilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için bir örneği EK-8’de yer alan forma
göre düzenlenmiş belgeyi veya elektronik ortamda oluşturulan resmî eşdeğerini,
ddd) Yüksek riskli bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler: EK-3 listesinde
Türkiye’ye girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler tablosunda
listelenmeyen ancak bir ön değerlendirme sonucunda ülkemiz için kabul edilemez
bir seviyede zararlı riski taşıdığı tespit edilen bitki, bitkisel ürün ve diğer
maddeleri,
eee) Zararlı organizma: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelere zarar veren
bitki, hayvan veya patojenik ajanların tür, streyn (ırk) veya biyotiplerini,
fff) Zararlı organizmadan ari alan: İçerisinde belirli bir zararlı
organizmanın var olmadığı bilimsel olarak kanıtlanan ve uygun olan hallerde bu
şartların resmî olarak sürdürüldüğü alanı,
ggg) Zararlı organizmadan ari arazi: İçerisinde belirli bir zararlı
organizmanın var olmadığı bilimsel olarak kanıtlanan sınırları belirli arazi
parselini,
ğğğ) Zararlı organizmadan ari üretim yeri: İçerisinde belirli bir zararlı
organizmanın var olmadığı bilimsel olarak kanıtlanan ve uygun olan hallerde bu
şartların resmî olarak belirli bir süre için sürdürüldüğü üretim yerini,
hhh) Zararlı organizmayı engelleme: Girişi yapılmak istenen bir sevkiyatın,
makroskobik muayene ya da laboratuvar testi sonucunda zararlı organizma tespiti
nedeniyle durdurulmasını,
ııı) Zararlı risk analizi: Bir organizmanın karantinaya tabi ya da
karantina dışı zararlı organizma olup olmadığını veya bitki, bitkisel ürün ve
diğer maddelerin ithalat işlemlerinde uygulanacak bitki sağlığı tedbirlerinin
boyutunu belirlemeye yönelik bilimsel, çevresel ve ekonomik göstergelerin
ilgili ISPM kapsamında birlikte değerlendirilmesi sürecini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Resmî Kontroller, Bitki Karantinası Kayıt ve Takip Sistemine Kayıt
Resmî kontroller
MADDE 5- (1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dahil Türkiye
Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişi, ithalatı ve transit rejimine tabi
tutulması ile serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden
çıkışı resmî kontrole tabidir.
(2) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bu Yönetmelik kapsamındaki
ülkeye giriş ve çıkış işlemleri, BKKTS üzerinden yapılır. BKKTS üzerinden
yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda Genel Müdürlük onayı ile işlemler
fiziksel olarak yürütülür. BKKTS üzerinden yapılan işlemlerde, aslı gereken
evraklar hariç ıslak imza aranmaz. Müdürlük tarafından elektronik ortamdan
temin edilemeyen bilgi ve belgeler, başvuru sahibinden istenir. Resmî kontrol
sürecinde veya sonucunda tespit edilen eksiklik, uygulanacak işlem ve tedbirler
gibi bilgilendirmeler başvuru sahibine BKKTS üzerinden yapılır. İthalat
aşamasındaki uygunluk denetimlerine ilişkin işlemler ile Bakanlığın kontrolüne
tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili işlemler Ticaret
Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenlemeye göre yapılır.
(3) Müdürlüğün görevlendireceği inspektör tarafından, bitki, bitkisel ürün
ve diğer maddelerin resmî kontrolleri üç aşamada; Bitki Sağlık Sertifikası veya
Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası esas alınmak kaydıyla
belge, beyan ve bitki sağlığı kontrolü olarak yapılır. Bitki sağlığı
kontrolleri, yerinde muayene yapma, numune alarak laboratuvarda muayene yapma,
gerektiğinde numune alarak laboratuvarda detaylı muayene için analiz yaptırma
şeklinde gerçekleştirilir.
(4) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bitki sağlığı konusundaki laboratuvar
analizleri; Zirai Karantina Müdürlükleri, Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri ile
Bakanlığa bağlı veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş diğer Araştırma Enstitüsü
Müdürlüklerinde yapılır.
(5) Biyogüvenlik mevzuatı kapsamındaki bitki, bitkisel ürün ve diğer
maddelerin GDO analizleri; Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş Zirai Karantina
Müdürlükleri laboratuvarları, Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlükleri ve
Bakanlığa bağlı laboratuvarlar tarafından yapılır.
(6) İnspektör, bu Yönetmelik kapsamında bitki, bitkisel ürün ve diğer
maddelerin resmî kontrolü için bunların bulunduğu her yere girer, nakil
vasıtalarını kontrol eder, numune alır. Numuneler için herhangi bir bedel
ödemez. Ürünün ilgilisi, resmî kontrol sırasında her türlü yardım ve kolaylığı
sağlamak, Bakanlıkça belirlenen asgari kontrol şartlarını temin etmek ve
gerektiğinde ilave güvenlik tedbirlerini almakla yükümlüdür.
(7) Sınır kapılarında beyan ve bitki sağlığı kontrollerinin yapılabilmesi
amacıyla taşıma aracının mühür açma işlemleri inspektör eşliğinde yetkili bir
gümrük personeli tarafından yapılır. Hava yoluyla gelen ürünler hariç olmak
üzere, tohumluklar ve süs bitkilerinin onaylı kontrol yerlerine boşaltılması
işlemleri inspektör eşliğinde yapılır.
(8) İnspektör tarafından resmî kontrol sırasında, EK-1 ve EK-2’de yer alan
karantinaya tabi zararlı organizmalar ile diğer zararlı organizmaların tespiti
veya şüphesi durumunda gerekli koruma tedbirleri alınır. İnspektör, bu durumda
koruma ve gözetim bölgelerinin oluşturulması ve karantinaya tabi zararlı
organizmalar ile diğer zararlı organizmaların yayılmasının önlenmesi için
gerekli kontrol, numune alma ve diğer incelemeleri yapmaya ve bu organizmaların
yayılmasına sebep olabilecek bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin imhası
dâhil her türlü tedbiri almaya/aldırmaya yetkilidir.
(9) Bitki sağlığı kontrolleri, Bakanlıkça belirlenen asgari kontrol
şartlarına sahip alanlarda ve muayene odalarında, gün ışığında veya gün ışığı
koşullarının sağlandığı aydınlatılmış ortamlarda yapılır.
(10) Bu Yönetmelik kapsamında yürütülen resmî kontrollere ait tüm iş ve
işlemlerin başvuruları şahsen ıslak imzayla veya elektronik ortamdan ve
elektronik imza ile ilgili müdürlüğe yapılır.
(11) Resmî kontrol başvurularında Müdürlüğe ibraz edilen Bitki Sağlık
Sertifikası veya ilgili diğer belgelerin sahte olduğu tespit edildiğinde
işlemler durdurulur. Bu sevkiyatlar için ilgili ülkeye iade işlemi başlatılarak
EK-9’da yer alan bildirim formu düzenlenir ve gümrük idaresi bilgilendirilir.
Bu sevkiyatla ilgili daha sonradan ibraz edilecek belgeler kabul edilmez.
Bitki Karantinası Kayıt ve Takip Sistemine kayıt
MADDE 6- (1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin giriş ve çıkış işlemleri,
ilgili gerçek kişi/tüzel kişi veya temsilcisinin Müdürlük tarafından BKKTS’ye kaydının
yapılmasıyla başlar.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında yürütülen resmî kontrollere ait tüm iş ve
işlemlerin başvuruları, kontrol talep tarihi ve yeri belirtilmek suretiyle
yapılır. Başvuru tarihi ile kontrol talep tarihi arasındaki süre en fazla üç
gündür. Süresi içerisinde Müdürlüğe yapılmayan başvurular iptal edilir.
(3) Zirai Karantina Müdürlüklerinde kurum müdürü, il müdürlüklerinde ilgili
şube müdürü, ilçe müdürlüklerinde ilçe müdürü BKKTS üzerinden yetkilendirme
yapar ve yaptığı yetkilendirmeden sorumludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Giriş ve Çıkış İşlemleri ile Yetkili Gümrük İdareleri
Giriş ve çıkış gümrük idareleri
MADDE 7- (1) EK-5’te belirtilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye
giriş yapacağı yetkili gümrük idareleri, Bakanlığın uygun görüşü ile Ticaret
Bakanlığı düzenlemeleri ile belirlenir.
(2) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeden çıkış işlemleri bütün
gümrük idarelerinden yapılabilir. Ancak alıcı ülkelerin bitki sağlığı gereklilikleri
doğrultusunda bazı ülke ve ürünler için yetkili çıkış gümrük idareleri ile
resmî kontrolleri yapmaya yetkili Müdürlükler Genel Müdürlükçe
sınırlandırılabilir.
(3) Bitki sağlığı sınır kontrol noktalarının taşıması gerekli asgari
şartlar, Bakanlıkça yayımlanan talimatla belirlenir. Bitki sağlığı ve zirai
karantina sınır kontrol noktası olarak onaylanan giriş gümrük idarelerinde
bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrolü için bu talimatta
belirtilen asgari şartların sağlanması gereklidir.
İthalat kontrolü
MADDE 8- (1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrolleri, sekizinci
fıkrada açıklanan durumlar hariç olmak üzere, ülkeye ilk giriş noktasında
yapılır.
(2) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişinde, ürünün
sahibi gerçek veya tüzel kişiler veya bunların kanuni temsilcileri tarafından
BKKTS üzerinden başvuruda bulunulur. BKKTS’den alınan ithalat başvuru formu
çıktısı ekine; ihracatçı ülke Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından
düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikasının veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki
Sağlık Sertifikasının aslı veya Bakanlıkça bildirilen ülkelerin Ulusal Bitki
Koruma Organizasyonu tarafından düzenlenerek onaylanmış elektronik Bitki Sağlık
Sertifikası versiyonları eklenerek ilgili müdürlüğe başvuru yapılır. Başvuru
sırasında sevkiyata ait gümrüğe beyan edilen uluslararası taşıma belgelerinden
birinin fotokopisi ve fatura fotokopisi istenir. Deniz yoluyla gelen
sevkiyatlarda taşıma belgesinin yanında gerektiğinde yükleme belgesi de istenir.
İthalatçıların veya bunların kanuni temsilcilerinin, ithalat öncesi aşağıdaki
şartları yerine getirmiş olması gerekir:
a) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalatı öncesinde ilgili
müdürlüklere bildirimde bulunulur. Bu bildirim EK-10’da yer alan Sevkiyat
Bildirimi Formu ile deniz yoluyla nakliyatta sevkiyatın gelişinden en az yirmi
dört saat önce; demir yolu ve kara yoluyla nakliyatta sevkiyatın gelişinden en
az on iki saat önce; hava yoluyla nakliyatta ise sevkiyatın gelişinden en az
dört saat önce yapılır. Sevkiyat bildirimi ile kontrol arasındaki sürenin beş
iş gününü aşması durumunda başvuru iptal olur.
b) Ön izin veya kontrol belgesi gereken ürünler için düzenlenen belgeler
ilgili müdürlüğe sunulur.
(3) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin giriş kontrolü; belge, beyan
ve bitki sağlığı kontrolü olarak üç aşamada yapılır:
a) Belge kontrolü: Giriş başvurusunda sunulan bitki sağlık sertifikası ve
diğer belgelerin sevkiyat bildirimi ile uyumlu olduğunun; EK-3’te belirtilen
ülkeye girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve yetiştirme ortamlarının
bulunmadığının ve EK-4’te belirlenen özel şartların karşılandığı ve bitki
sağlık sertifikasında belirtilmiş olduğunun kontrolüdür. Belge kontrollerinde
uyumsuzluk tespit edilmesi halinde beyan kontrolüne geçilmez.
b) Beyan kontrolü: Belge kontrolü tamamlanan giriş başvurusunun sevkiyat
ile uyumluluğunun fiziki kontrolüdür. Beyan kontrolünün uyumsuz olması halinde
bitki sağlığı kontrolüne geçilmez, sevkiyat engellenir. Beyan dışı bitki,
bitkisel ürün ve diğer maddelerin tespit edilmesi durumunda, zararlı organizma
bulaşma riskine göre sevkiyatın tamamı veya beyan dışı kısmı mahrecine iade
edilir.
c) Bitki sağlığı kontrolü: Belge ve beyan kontrollerinin tamamlanmasından
sonra girişi yapılmak istenen sevkiyat ve sevkiyata eşlik eden taşıma araçları,
ambalaj ve diğer muhteviyatın zararlı organizmalardan ari olduğu, EK-3’te
belirtilen ülkeye girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve yetiştirme ortamlarını
içermediği, EK-4’te yer alan özel şartlara uygunluğu ve yüksek riskli bitki
olmadığının tespitidir.
ç) Resmî kontrolleri tamamlanan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin
ülkeye girişi uygun görüldüğünde, ürüne ait Bitki Sağlık Sertifikasının aslı
uygunluk yazısını düzenleyen müdürlükte muhafaza edilir. Bitki sağlığı kontrolleri
tamamlanarak gıda yem uygunluğu için ilgili müdürlüğe sevk edilen ürünlerin
bitki sağlık sertifikaları, uygunluk yazısını düzenleyecek olan müdürlükte
muhafaza edilmek üzere gönderilir. Bu sertifika muhteviyatı ürünler için
uygunluk sonrası yapılacak işlemlerde sertifikanın onaylı suretlerine ihtiyaç
olması durumunda, onaylı suret ve ürün miktar bilgileri sertifika aslını
muhafaza eden müdürlükten talep edilir.
(4) Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle
ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenleme hükümleri uygulanır.
Bu mevzuat kapsamındaki bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin giriş
işlemlerinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listesinde yer alan; gıda ve yem
sanayiinde kullanılan bitkisel ürünler ve gıda ile temas eden madde ve
malzemeler ve tohum, fide, fidan ve çiçek soğanları gibi çoğaltım materyalleri
listeleri haricindeki bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî
kontrolleri giriş noktasında tamamlanır. Resmî kontrol sonucuna göre
uygunluk/uygunsuzluk yazısı düzenlenir. Tohum, fide, fidan ve çiçek soğanları
gibi çoğaltım materyalleri ve zirai karantina kontrolüne tabi ürünler
listelerinde yer alan ürünlerden analiz şartı bulunmayanlar ile gıda ve yem sanayiinde
kullanılan bitkisel ürünler ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler ve zirai
karantina kontrolüne tabi ürünler listelerinin her ikisinde bulunan ve gıda
güvenliği kontrolleri girişte tamamlanabilen ürünlerin resmî kontrolleri de
giriş noktasında bitirilebilir.
b) Tohum, fide, fidan ve çiçek soğanları gibi çoğaltım materyalleri
listesinde yer alan ürünlerin, resmî kontrollerinin giriş noktasında
tamamlanamadığı durumda, belge kontrolü giriş noktasında yapıldıktan sonra,
düzenlenme esasları sekizinci fıkrada açıklanan Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi
ile yetkili başka bir giriş noktasına sevkine izin verilir.
c) Gıda ve yem sanayiinde kullanılan bitkisel ürünler ve gıda ile temas
eden madde ve malzemeler ve zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listelerinin
her ikisinde de yer alan ürünlerin bitki sağlığı kontrolleri tamamlandıktan
sonra gıda güvenliği kontrolleri ve uygunluk işlemleri için aşağıda belirtilen
işlemler yürütüldükten sonra ilgili il tarım ve orman müdürlüğüne gönderilir:
1) İlk giriş noktasında yapılan bitki sağlığı kontrolleri sonrasında uygun
bulunarak diğer giriş noktalarına sevk edilecek ürünlere ait Bitki Sağlık
Sertifikaları inspektör tarafından “Bitki Sağlığı Kontrolü Yetkili Giriş Gümrük
İdaresinde Yapılmıştır.” kaşesi ile onaylanır.
2) Bu listelerin her ikisinde de yer alan ve soğuk zincirle taşınan yaş
meyve sebze ürünlerinin resmî kontrollerinin giriş noktasında tamamlanamadığı
durumda, belge kontrolleri giriş noktasında yapıldıktan sonra Bitki Sağlığı
Dolaşım Belgesi ile yetkili başka bir giriş noktasına sevkine izin verilir.
ç) Soğuk zincirle taşınan yaş meyve sebze ürünleri ile tohumlar, Bitki
Sağlığı Dolaşım Belgesi düzenlenerek, bitki sağlığı kontrollerinin
yapılabileceği aynı ilde veya başka bir ildeki, Bakanlığın kontrolüne tabi
ürünlerin girişine yetkili gümrük idarelerine dair Ticaret Bakanlığının
düzenlemesinde yer alan yetkili giriş noktasına sevk edilir.
d) Bu Yönetmelikte analiz şartı bulunan fide, fidan gibi üretim materyali,
iç ve dış mekân süs bitkileri, çimlenmenin önlenmesi amacıyla soğuk zincirle
taşınan tohumlar ve kesme çiçekler; belge, beyan ve bitki sağlığı kontrolü
tamamlanmak üzere Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi düzenlenerek aynı ildeki veya
Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin girişine yetkili gümrük idarelerine dair
Ticaret Bakanlığının düzenlemesinde yer alan başka bir ildeki gümrük
gözetimindeki antrepolar, yediemin alanları ve benzeri geçici depolama
yerlerine sevk edilebilir.
e) Zararlı risk analizine tabi ürünler arasından Bakanlıkça belirlenenlerin,
başka bir ülkeye yeniden ihracat (re-export) yapılmak istendiği durumlarda, bu
ürünler ilk giriş noktasında resmî kontrolleri tamamlanarak Serbest Bölgeye
Dolaşım Formu ile serbest bölgelere sevk edilir.
(5) Bu Yönetmelik kapsamına giren bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin
haricindeki eşyaların taşınmasında kullanılan ahşap ambalaj malzemelerinin
resmî kontrolleri, Bakanlıkça belirlenecek risk esası ve kontrol sıklığına göre
gümrük idareleri ile iş birliği içerisinde yapılır.
(6) İnspektör, girişi yapılacak bitki ve bitkisel ürünler ile diğer
maddelerin resmî kontrolü sırasında bulduğu zararlı organizmanın EK-1’de yer
alan karantinaya tabi zararlı organizmalardan olup olmadığını, laboratuvar testi
ile teyit ettirir. Laboratuvar testi sonuçlarına göre tespit edilen zararlı
organizma ile ilgili, 16 ncı madde hükümleri uygulanır.
(7) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeleri içerdiği beyan edilmemiş
sevkiyatlarda; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin varlığından kuşkulanmak
için makul nedenler olduğu durumlarda, bu Yönetmeliğin şartlarının
karşılanmasını sağlamak için, bu sevkiyatlar üzerinde de resmî kontroller
yapılır.
(8) Bakanlıkça belirlenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin beyan ve
bitki sağlığı kontrolünün giriş noktasında yeterli teknik altyapı, fiziki
şartlar ve laboratuvar imkânlarının uygun olmaması nedeniyle yapılamadığı
durumlarda; belge kontrolü giriş noktasında yapıldıktan sonra, EK-11’de yer
alan örneğe uygun olarak Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi düzenlenir. Aynı ildeki
veya başka bir ildeki yetkili giriş noktasına veya gerekli karantina
şartlarının sağlandığı bağımsız bölümlerden oluşan onaylı kontrol yerlerine
Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi ile sevkine izin verilir. Bitki Sağlığı Dolaşım
Belgesi, Bakanlıkça belirlenmiş olan aşağıdaki esaslara uygun olarak
düzenlenir:
a) Ülkeye ilk giriş noktasında yapılan kontrolde, zararlı organizmaların
ülkemiz topraklarına bulaşmasına ve yayılmasına izin vermeyecek şekilde
araçların kapalı ve mühürlü olması halinde gümrüklü alanda beklemesine ve/veya
yetkili bir gümrük idaresine sevkine izin verilir. Aksi halde sevkiyat
durdurulur, zararlı organizma bulaşmasına engel olacak tedbirler alındıktan
sonra araçların sevkine izin verilir.
b) İlk giriş noktasındaki inspektör tarafından BKKTS üzerinden düzenlenen
Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi sevkiyata fiziksel olarak eşlik eder veya sevk
yerine elektronik ortamda iletilir; varış noktasındaki ilgili müdürlük
tarafından fiziksel olarak veya elektronik ortamda doğrulanır. Bitki Sağlığı
Dolaşım Belgesinin elektronik ortamda sorgulamasının yapılamadığı durumda bu
belgeyi düzenleyen müdürlükten bilgi alınır. Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesinin
nakliyeye ilişkin, EK-11’in 4 üncü bölümü, ithalatçısı/temsilcisi veya
taşıyıcısı tarafından müdürlük denetiminde taahhüt edilerek imzalanır. Bitki
Sağlığı Dolaşım Belgesinin geri dönen ürün için düzenlendiği durumda, ihracatta
düzenlenen bitki sağlık sertifikası numarası ve başvuru numarası ilgili
bölümlere yazılarak ürünün temsilcisi veya taşıyıcısı tarafından müdürlük denetiminde
taahhüt edilerek imzalanır.
c) Nakliye sırasında zararlı organizmanın bulaşma ve yayılma riskini
önleyecek şekilde, beyan ve bitki sağlığı kontrollerinin onaylı kontrol yerinde
ilgili müdürlük tarafından yapılmasını sağlamak üzere düzenlenen Bitki Sağlığı
Dolaşım Belgesinin bir sureti, düzenleyen Müdürlüğün dosyasında muhafaza
edilir.
ç) Resmî kontroller gümrüklü sahalarda, gümrük gözetimindeki geçici
depolama yerlerinde, izolasyonu sağlanmış olması kaydıyla yediemin sahalarında
yapılır.
d) Giriş noktasında kontrolü yapılamayan sevkiyatların, antrepolara,
yediemin alanlarına ve benzeri uygun muayene yerlerine sevk edilmesine,
taşındıkları nakil araçları ya da sevkiyatların ambalajlarının; taşınması
süresince kontaminasyona sebep olmayacak ve içerikleri değişmeden kalacak bir
şekilde kapatılmış ve mühürlenmiş olması durumunda izin verilir.
e) Yediemin alanlarının; gümrük idaresinin denetiminde, çevresi ile fiziki
bağlantısı kesilmiş ve dış ortamdan izole edilmiş, dışarıdan zararlı organizma
bulaşmasını engelleyecek şekilde önlem alınmış ve giriş ve çıkışlarının kontrol
altına alınmış olması gerekir. Firma tarafından verilen başvuru dilekçesine
istinaden, ilgili müdürlük tarafından gümrük memuru nezaretinde, yediemin
alanları uygunluğu kontrol edilir. Bu alanlarda yeterli tesis, araç ve ekipmanın
bulunması ve/veya bulundurulması sağlanır. Yapılan kontrol sonrası firma
temsilcisi, gümrük memuru ve inspektör tarafından tutanak düzenlenir. Yediemin
alanlarının uygun olması durumunda ürünlerin boşaltmasına izin verilir. Uygun
olmaması durumunda, uygunsuzluk gerekçesi ve alınması gereken ilave tedbirler,
Müdürlük tarafından ithalatçıya ve ilgili gümrük idaresine bildirilir.
f) Varış yerindeki kontrolden sorumlu Müdürlük, resmî kontrolleri
gerçekleştirmek amacıyla Bakanlıkça talimatla belirlenen asgari koşulların
yerine getirilmesini ve yeterli tesis, araç ve ekipmanın bulunmasını ve/veya
bulundurulmasını ilgili gümrük idaresinden talep eder.
g) (e) bendinde belirtilen yediemin alanlarının uygun olduğu hallerde, bu
Yönetmelikte analiz şartı bulunan; çiçek soğanı, yumru, fide, fidan, çelik gibi
generatif ve vejetatif bitki kısımları, iç ve dış mekân süs bitkileri,
çimlenmenin önlenmesi amacıyla soğuk zincirle taşınan tohumlar ve kesme
çiçekler yediemin sahalarına ve gümrüklü sahalara inspektör ve gümrük memuru
nezaretinde indirilerek bu ürünlerin belge, beyan ve bitki sağlığı kontrolü
yapılır.
ğ) Giriş noktası ve varış noktasındaki Müdürlük ile gümrük idareleri
arasında, ithalatı planlanan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin
ambalajları ve nakliye araçlarına ilişkin bilgi alışverişinin, Bitki Sağlığı
Dolaşım Belgesi ya da BKKTS üzerinden etkin bir şekilde yapılması sağlanır.
(9) Bitki ve bitkisel ürünlerin bir ülkeden ülkemize ilk kez ithal
edileceği durumda veya daha önce ithalatı yapılan ürünle ilgili bitki sağlığı
şartlarının değişmesi halinde, Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesine dayanarak
ISPM 2 kapsamında uygun zararlı risk analizi istenir.
(10) Girişi yapılmak istenen bitki ve bitkisel ürün beraberinde Yeniden
İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının aslı ile menşe ülke tarafından
düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikasının aslı veya tasdikli bir sureti de
bulunur. İhracatı yapan ülkede üretilmemiş ve üretim alanı veya yetiştirilme
koşulları ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulan bitki ve bitkisel ürünlerin
ihracatçı ülke Bitki Sağlık Sertifikası ile geldiği durumlarda, menşe ülke
Bitki Sağlık Sertifikasının aslı veya tasdikli bir sureti de bulunur. Üretim
alanı veya yetiştirilme dönemleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulmayan bitki
ve bitkisel ürünler için ihracatçı ülke tarafından menşe ülke belirtilerek
Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir.
(11) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Yeniden İhracat (Re-Export)
Bitki Sağlık Sertifikaları ile giriş işlemlerinde;
a) Ülkemiz adına düzenlenmiş Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık
Sertifikaları ekinde bulunan menşe ülke Bitki Sağlık Sertifikalarının “Bitki
Koruma Teşkilatı/Teşkilatları” bölümünde yeniden ihracat (re-export) ülkesinin
adı veya yeniden ihracat (re-export) ülkesinin adı ile birlikte “Türkiye” adı
da yer alır.
b) Ülkemiz adına düzenlenmiş Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık
Sertifikaları ekinde bulunan menşe ülke Bitki Sağlık Sertifikalarının “Beyan
Edilen Giriş Noktası” bölümünde, yeniden ihracat (re-export) ülkesindeki ilk
varış noktası veya bu bilinmiyorsa ülkenin adının yer alması gerekir. Yeniden
İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası ekinde yer alan menşe ülke Bitki
Sağlık Sertifikasının “Bitki Koruma Teşkilatı/Teşkilatları” bölümünde, yeniden
ihracat (re-export) ülkesinin adı ile birlikte “Türkiye” adı da yer alıyorsa
giriş noktası olarak Türkiye veya Türkiye’deki ilk varış noktası yazılır.
(12) Avrupa Birliği üyesi bir ülkede üretilerek başka bir Avrupa Birliği
üyesi ülkeden ülkemize ihraç edilen, üretim alanı veya yetiştirilme dönemleri
ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulan bitki ve bitkisel ürünler için, ihraç eden
Avrupa Birliği üyesi ülke tarafından menşe ülke belirtilerek, üretim yeri
bilgilerini de içeren Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenebilir.
(13) EK-4’te yer alan, üretim alanı ile ilgili alan ariliği bilgilerine
ihtiyaç duyulan bitki ve bitkisel ürünler için, ilgili ISPM’ler uyarınca, menşe
ülkesindeki ulusal bitki koruma organizasyonu tarafından ilgili zararlı organizmadan
ari olarak belirlenen alanların listesi önceden bildirilir. Ari olarak
bildirilen alanlardaki bitki sağlığı durumunun değişmesi halinde ulusal bitki
koruma organizasyonu tarafından güncellenen alan listesi gönderilir.
(14) EK-4’te tedavi yöntemi belirtilmeyen uygulamalarla ilgili özel
şartların olması durumunda; söz konusu tedavi yönteminin etkinliğine yönelik
çalışmalar ile bunların belgesel kanıtları, uygunluk değerlendirmesi için
ithalattan önce ulusal bitki koruma organizasyonuna yazılı olarak gönderilir.
(15) Girişi yapılmak istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin
beraberindeki ahşap ambalaj malzemelerinin ISPM 15 standartlarına uygun olup
olmadığı kontrol edilir. ISPM 15 standartlarına uygun olmayan ahşap ambalaj
malzemelerinin girişine izin verilmez, ihracatçı ülkeye iade işlemi uygulanır.
(16) İn vitro koşullarda üretimi yapılmış ve in vitro ortamda ithalatı
yapılmak istenen bitkilerin beraberinde gelen Bitki Sağlık Sertifikasında in vitro
olduğunun beyan edilmiş olması zorunludur.
(17) 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki
Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmeliğin
EK-1’inde yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalatı
gerçekleştikten sonra bu ürünlere bitki pasaportu eşlik etmek zorundadır.
(18) Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle
ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenlemeye göre ziraî
karantina kontrolüne tabi ürünler listesinde yer alan ve GTİP kodlu ürün adlarının
yanında parantez içi (…… hariç) ibaresi ile bitki sağlığı kontrolünden muaf
olduğu belirtilen ürünler için kapsam dışı yazısı, Bakanlık kontrolüne tabi
ürünlerin ithalat denetimi esaslarını belirleyen tebliğde belirtilen hususlar
çerçevesinde tek pencere sistemi üzerinden e-belge olarak veya resmî yazı
şeklinde düzenlenir.
Transit kontrolü
MADDE 9- (1) Serbest dolaşımda bulunmayan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin
Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi üzerinden yabancı bir ülkeden yabancı bir
ülkeye geçişi transit işlemine tabidir. Ancak, Türkiye adına düzenlenmemiş
Bitki Sağlık Sertifikası olması şartıyla deniz yoluyla kapalı konteynerlerde liman
sahasına getirilen ve aynı liman sahasında açılmaksızın yine deniz yoluyla yurt
dışına veya yurt içine gönderilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile
hava yoluyla kapalı ambalajlarda havalimanı sahasına getirilen ve aynı
havalimanında açılmaksızın yine hava yoluyla yurt dışına veya yurt içine
gönderilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler transit kontrolüne tabi
değildir.
(2) Transit kontrolü talep edilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler
için gerçek kişi/tüzel kişi, gerçek kişinin kanuni temsilcisi/tüzel kişinin
yetkili temsilcisi veya ürünün taşıyıcısı tarafından Bitki Sağlık Sertifikası
veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası aslı veya Bakanlıkça
bildirilen ülkelerin Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından düzenlenerek
onaylanmış elektronik Bitki Sağlık Sertifikası versiyonları ve gümrüğe beyan
edilen uluslararası taşıma belgelerinden birinin fotokopisi ile ilgili
müdürlüğe başvuruda bulunulur.
(3) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin transit geçişinde, zararlı
organizmaların ülkemiz topraklarına bulaşmasına ve yayılmasına izin vermeyecek
şekilde kapalı ve mühürlü taşıma araçları ile taşınması gerekir. Sevkiyat
belge, gerektiğinde beyan ve bitki sağlığı kontrolüne tabi tutularak, bitki
sağlığı açısından risk taşımadığının tespiti halinde transit geçişine izin
verilir.
(4) EK-3’te yer alan girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler
gümrük statüleri değişmeden, muhafazalı frigorifik veya kapalı konteyner taşıma
araçları ile transit edilirler. Bunlar hiçbir şekilde indirme, boşaltma ve
aktarma işlemine tabi tutulamazlar.
(5) Zararlı istilası veya bulaşmasına maruz kalmaksızın Türkiye Cumhuriyeti
Gümrük Bölgesinden transit geçiş halinde olan bitki ve bitkisel ürünler için
Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık
Sertifikası düzenlenmez.
(6) Transit geçiş esnasında öngörülemeyen durumlar nedeniyle sevkiyat
zararlı organizma istilası veya bulaşmasına maruz kalmışsa, alıcı ülkenin
taleplerinin karşılanması ve zararlı organizmaların ülkemiz topraklarına
bulaşmasını engelleyecek önlemlerin alınması halinde menşe ülke belirtilerek
Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir ve ürünün transit geçişinin devamı
sağlanır. Alıcı ülkenin ithalattan vazgeçmesi halinde sevkiyat ihracatçı ülkeye
iade edilir.
(7) Transit geçiş kapsamındaki bitki ve bitkisel ürünlerin, başka bir
sevkiyat ile birleştirilmesi veya taşıma aracında bir değişiklik olması,
sevkiyatın parçalara ayrılması veya ambalajında bir değişiklik olması durumunda
bitki sağlığı güvenliği açısından bir risk oluşmadığı sürece Bitki Sağlık
Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası
düzenlenmez.
Serbest bölge
MADDE 10- (1) Serbest bölgelere yurt dışından getirilen bitki, bitkisel ürün ve diğer
maddelerin giriş kontrolleri serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük
Bölgesine giriş noktasında yapılır.
(2) Serbest bölgelerden yurt dışına gönderilen bitki, bitkisel ürün ve
diğer maddelerin çıkış resmî kontrolleri serbest bölgelerde yapılır.
(3) Yurt dışından getirilen ve bitki sağlığı kontrolü yapılarak serbest
bölgeye girişi yapılan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkemize
ithalatında bitki sağlığı kontrolü yapılmaz.
(4) Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden serbest bölgelere veya bir
serbest bölgeden diğer bir serbest bölgeye girişte bitki sağlığı kontrolü
yapılmaz.
(5) Bitki sağlığı kontrolü yapılarak serbest bölgeye girişi yapılan bitki,
bitkisel ürün ve diğer maddeler işlendikten sonra yeni ürünün GTİP’inin EK-5’te
yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer madde halini alması durumunda, oluşan
yeni bitki, bitkisel ürün ve diğer maddenin ülkemize ithalatında bitki sağlığı
kontrolü yapılmaz.
(6) Zararlı risk analizine tabi ürünlerin serbest bölgelere gönderilmesi
işlemlerinde;
a) Zararlı risk analizine tabi ürünler arasından Bakanlıkça belirlenenlerin
sadece serbest bölgelerde işlenerek başka bir ülkeye yeniden ihraç (re-export)
edilmek üzere serbest bölgelere giriş başvurusu kabul edilir. Zararlı risk
analizine tabi olan ve Bakanlıkça belirlenen ürünlerin dışında kalan
sevkiyatların başvuruları kabul edilmez. Belge, beyan ve bitki sağlığı
kontrolleri sonucunda uygun görülen sevkiyatlar için Serbest Bölgeye Dolaşım
Formu düzenlenir ve geçişine izin verilir.
b) Serbest Bölgeye Dolaşım Formu ile serbest bölgeye geçişine izin verilen
ürünler için bitki sağlık sertifikası düzenlenmez, yurt içinde gümrük
gözetimindeki başka bir yere veya başka bir serbest bölgeye sevkine ve yurt
içinde serbest dolaşımına izin verilmez. Bu ürünler sadece Yeniden İhracat
(Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası beraberinde serbest bölgeden yurt dışına
çıkış yapar.
(7) Serbest bölgelere eşya beraberinde gelen ISPM 15’e göre işaretlenmiş
ahşap ambalaj malzemelerinin Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişinde
Bitki Sağlık Sertifikası aranmaksızın bitki sağlığı kontrolü yapılarak uygun
olması durumunda girişine izin verilir.
Zararlı risk analizine tabi ürünler
MADDE 11- (1) Zararlı risk analizi gereken ürünlerin, zararlı risk analizinin
tamamlanmadığı veya olumlu sonuçlanmadığı durumlarda ithaline izin verilmez.
Girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler
MADDE 12- (1) EK-3’te yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişi
yapılamaz.
(2) 9 uncu madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla yabancı bir ülkeden gelip
Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi üzerinden yabancı bir ülkeye transit geçiş
yapacak olan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için birinci fıkra hükmü
uygulanmaz.
Girişi yasak olan zararlı organizmalar
MADDE 13- (1) EK-1 ve EK-2’de düzenlenen karantinaya tabi zararlı organizmalar ile bu
listelerde yer almayan ve zararlı risk analizi sonucu ülkemiz açısından riskli
bulunan zararlı organizmaların ve bu organizmalar ile bulaşık olan bitki,
bitkisel ürün ve diğer maddeler ile taşıma araçlarının ülkeye girişi yapılamaz.
Zararlı risk analizi sonuçlanıncaya kadar gümrüklü alanda gerekli karantina
önlemleri alınır.
(2) Zararlı risk analizi sonucu ülkemiz açısından riskli bulunan zararlı
organizmalar, EK-1’de karantinaya tabi zararlı organizma olarak düzenlenir.
(3) Zararlı risk analizi sonucunda ülkeye girişine izin verilmeyen ürünler,
ihracatçı ülkeye iade edilir.
Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin tabi olduğu özel şartlar
MADDE 14- (1) Ülkeye girişi yapılmak istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin
tabi olduğu özel şartlar, EK-4’te belirlenmiştir. Bu şartları taşımayan bitki,
bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti
Gümrük Bölgesine girişine izin verilmez.
Yüksek riskli bitkiler, bitki ürünleri ve diğer maddelerin girişine ilişkin
kısıtlamalar
MADDE 15- (1) Bakanlıkça hazırlanan yüksek riskli bitki, bitkisel ürün ve diğer
maddeler listesinde yer alan ürünler için Bakanlıkça kurulacak komisyon
tarafından risk değerlendirmesi yapılır. Risk değerlendirmesi sürecinde
uygulanacak kurallar ve bu Yönetmelik kapsamındaki konularla ilgili yürütülecek
işlemler, Bakanlıkça hazırlanan talimatla belirlenir.
(2) Yüksek riskli bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile ilgili risk
değerlendirme süreci sonunda tespit edilen riskler ve alınması gereken bitki
sağlığı önlemleri, Bakanlıkça belirlenir ve ülkelere bildirilir.
Resmî kontroller sonucu bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelere ilişkin
engelleme ve bildirim
MADDE 16- (1) Engelleme ve bildirim yapılması gereken durumlar şunlardır:
a) Ülkeye girişi yapılmak istenen bitki ve bitkisel ürünler ile diğer
maddelerin, EK-1 ve EK-2’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalar
ve/veya EK-1 ve EK-2’de yer almayan ancak zararlı risk analizi sonucu ülkemiz
açısından riskli olduğu tespit edilen zararlı organizmalarla bulaşık bulunması;
EK-3’te yer alması ve tohumluklarda GDO analizine ilişkin esasları belirleyen
talimat kapsamındaki ürünlerin GDO ile bulaşık bulunması durumunda sevkiyat
engellenir ve iade işlemleri başlatılır. Ürün sahibi ve ilgili gümrük idaresi
yazı ile bilgilendirilir. Bu ürünler, gümrük mevzuatına uygun olarak gümrük
idaresi tarafından en geç on gün içinde ihracatçı ülkeye iade edilir, Türkiye
Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde imha edilemeyeceği gibi gümrük idarelerine de
terk edilemez.
b) Ülkemiz adına düzenlenmiş bitki sağlık sertifikası mevcut olmak kaydıyla
ülkeye girişi yapılmak istenen bitki sağlık sertifikası muhteviyatı bitki ve
bitkisel ürünler ile diğer maddelerin EK-4’te belirlenen özel şartları
taşımaması, eksik olması, uygun olmaması; ithalat işlemine ait diğer belgelerin
eksik olması, eksik belgenin temin edilememesi veya belgelerdeki eksikliğin
giderilememesi durumunda sevkiyat engellenir, eksikliklerin tamamlanması için
yirmi gün süre verilir. Bu süre içinde sevkiyatın sorumlu temsilcisi, üründe
herhangi bir bozulma veya bulaşma riskine karşı özel muhafaza tedbirlerini almak
veya aldırmakla sorumludur. Eksikliklerin tamamlanamaması durumunda ürün sahibi
ve ilgili gümrük idaresi yazılı olarak bilgilendirilir. Bu ürünler, gümrük
mevzuatına uygun olarak en geç on gün içinde ihracatçı ülkeye iade edilir.
c) Ülkeye girişi yapılmak istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin
EK-1 ve EK-2’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalar dışında,
ülkemizde varlığı bilinen ve mücadeleye tabi herhangi bir zararlı organizma ile
bulaşık bulunması durumunda sevkiyat engellenir. Talep edilmesi halinde, bir
kereye mahsus olmak kaydıyla giderleri ilgilisi tarafından karşılanmak üzere
gümrüklü alanda onaylı fümigasyon veya dezenfeksiyon işlemi yapılmasına izin
verilir. İşlem sonrası yeniden yapılan resmî kontrolde ürünün zararlı
organizmalardan ari bulunması halinde ülkeye girişine izin verilir. Kontrol
sonucu zararlı organizma tespit edilmesi halinde ise ürünün ülkeye girişine
izin verilmez, gümrük mevzuatına uygun olarak en geç on gün içinde ihracatçı
ülkeye iade edilir.
ç) Girişi yapılmak istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin EK-1’de
yer almayan ve ülkemizde varlığı bilinmeyen herhangi bir zararlı organizma ile
bulaşık bulunması halinde girişine izin verilmez ve zararlı risk analizi
yapılır. Zararlı risk analizi sonuçlandırılıncaya kadar karantina tedbirleri
alınır ve riskli bulunması durumunda girişine izin verilmez ve en geç analiz
sonucuna itiraz süresinin sonunda ihracatçı ülkeye iade edilir.
(2) Ülkeye girişine izin verilmeyen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelere
ait Bitki Sağlık Sertifikasının veya Bakanlıkça bildirilen ülkelerin Ulusal
Bitki Koruma Organizasyonu tarafından düzenlenerek onaylanmış elektronik Bitki
Sağlık Sertifikası versiyonlarının çıktısının ön yüzüne kırmızı mürekkepli yazı
ile “Türkiye’ye girişi yasaktır” ibaresi yazılarak iptal edilir ve ilgilisine
iade edilir. Ancak birden fazla parti ürünü temsil eden Bitki Sağlık
Sertifikasında partilerin bir kısmı kabul edilip bir kısmı reddedilecek ise
Bitki Sağlık Sertifikasının aslı alınarak ilgilisine, “Türkiye’ye girişi
yasaktır” ibaresini içeren tasdikli bir sureti verilir.
(3) Ülkeye girişine izin verilmeyerek iade kararı alınan bitki, bitkisel
ürün ve diğer maddeler için Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve
ürün güvenliğiyle ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenleme
hükümleri çerçevesinde TPS üzerinden e-belge olarak veya resmî yazı ile
uygunsuzluk yazısı düzenlenir.
(4) Aşağıda belirtilen nedenlerle engellenen bitki, bitkisel ürün ve diğer
maddelerle ilgili olarak inspektör tarafından işlemlerin sonuçlanmasını takip
eden iki iş günü içinde EK-9’da yer alan Bildirim Formu BKKTS’den İngilizce
olarak düzenlenir, ilgili inspektör tarafından imzalanıp mühürlenerek BKKTS’ye yüklenir
ve BKKTS’den Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlük tarafından ilgili
ülkeye engellemeye ilişkin bildirim yapılır ve BKKTS’den giriş kontrollerini
yapmaya yetkili müdürlüklere bilgi verilir. Bildirim formlarında “TR İl Trafik
Kodu-Yılı-Bildirim
