Türkiye ile Maldivler Arasında Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik
TÜRKİYE
CUMHURİYETİ İLE MALDİVLER CUMHURİYETİ ARASINDA
Ticaret Bakanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye Cumhuriyeti ile Maldivler
Cumhuriyeti arasında 4/11/2024 tarihinde imzalanan, 15/10/2025 tarihli ve 7561
sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 18/12/2025 tarihli ve 10693 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan Türkiye
Cumhuriyeti ile Maldivler Cumhuriyeti Arasında Tercihli Ticaret Anlaşmasına ek
“Menşeli Ürünler” Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemleri Hakkında
Protokolün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti ile Maldivler Cumhuriyeti
arasında 4/11/2024 tarihinde imzalanan, 15/10/2025 tarihli ve 7561 sayılı
Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 18/12/2025 tarihli ve 10693 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan Türkiye Cumhuriyeti ile Maldivler
Cumhuriyeti Arasında Tercihli Ticaret Anlaşmasına ek “Menşeli Ürünler”
Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemleri Hakkında Protokolün
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 448 inci maddesi ile bu Yönetmeliğin 1 inci
maddesinde belirtilen Protokole dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile Maldivler Cumhuriyeti arasında
imzalanan ve 2 nci maddede belirtilen Tercihli Ticaret Anlaşmasını,
b) Armonize Sistem: 10/11/1988 tarihli ve 3501 sayılı Kanunla katılmamız uygun bulunan Uyumu
Sağlanmış (Armonize) Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi Hakkında Uluslararası
Sözleşmede belirtilen şekilde ve Sözleşmenin ekinde yer alan pozisyonları, alt
pozisyonları ve bunlara ait sayısal kodları, Bölüm, Fasıl ve Alt Pozisyon
Notlarını ve Armonize Sistemin yorumu ile ilgili Genel Kuralları kapsayan
Nomanklatürü,
c) Aynı ve birbirleri yerine geçebilen girdi veya ürün: Aynı tür
ve ticari kalitede, aynı teknik ve fiziksel özelliklere sahip ve birbirinden
ayırt edilemeyen girdiyi veya ürünü,
ç) Bakanlık: Ticaret Bakanlığı’nı,
d) Elektronik sistem: EUR.1 Dolaşım Belgesinin düzenlenmesine yönelik
başvurunun yapılması, belgelerin düzenlenmesi, kontrol edilmesi, onaylanması ve
vize işlemlerinin gerçekleştirilmesini sağlamak üzere Bakanlık ya da Bakanlıkça
uygun görülen kişi ve kuruluşlarca elektronik ortamda verilen hizmet ve bu
hizmete dair altyapıyı,
e) Eşya: Hem girdi hem de ürünü,
f) EUR.1 Dolaşım Belgesi: Menşeli ürünlerin Anlaşma hükümlerinden
yararlanabilmesini sağlamak üzere Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya
kuruluşlarca usulüne uygun olarak düzenlenip gümrük idarelerince vize edilen,
örneği Ek III’te yer alan formu,
g) Fabrika çıkış fiyatı;
1) Ürün için Taraf ülkelerden birinde nihai işçilik veya işlemin
gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya yahut son işçilik veya işlemin bir
imalatçıya alt sözleşme ile devredilmesi halinde alt yükleniciye işi veren
işletmeye fabrika çıkışı itibarıyla ödenen, kullanılan bütün girdilerin
kıymetlerinin dahil edilmesi koşuluyla üretime ilişkin diğer tüm masrafların
eklenmesiyle; elde edilen ürünün ihracatında geri ödenen veya ödenmesi mümkün
olan iç vergilerin tenziliyle bulunan fiyatı,
2) Ödenen gerçek fiyatın ürünün imalatına ilişkin olarak bir Taraf
ülkede ortaya çıkan tüm masrafları yansıtmaması halinde tüm bu masrafların
toplamından, elde edilen ürünün ihraç edilmesi halinde geri ödenen veya
ödenmesi mümkün olan iç vergilerin çıkarılması sonucunda bulunan fiyatı,
ğ) Fasıllar, pozisyonlar ve alt pozisyonlar: Gümrük İşbirliği
Konseyinin 26 Haziran 2004 tarihli Tavsiye Kararı uyarınca getirilen
değişiklikler dahil “Armonize Sistem’’ olarak belirtilen, Armonize Mal Tanımı
ve Kodlama Sistemini oluşturan Nomanklatürde kullanılan fasıllar (iki haneli
kodlar), pozisyonlar (dört haneli kodlar) ve alt pozisyonları (altı haneli
kodlar),
h) Girdi: Ürünün imalatında kullanılan herhangi bir madde,
hammadde, bileşen, parça, aksam ve benzerini,
ı) Girdilerin kıymeti;
1) Kullanılan menşeli olmayan girdilerin ithalatı esnasındaki
gümrük kıymeti veya bunun bilinmemesi ve tespit edilememesi halinde ihracatı
gerçekleştiren Taraf ülkede bu girdiler için ödendiği tespit edilebilen ilk
fiyatı,
2) Kullanılan menşeli girdilerin kıymetinin belirlenmesi
gerektiğinde, birinci alt bentte yer alan hükmün gerekli değişiklikler
yapılarak uygulanması suretiyle bulunan fiyatı,
i) Gümrük idareleri: Türkiye için Ticaret Bakanlığını, Maldivler
için Maldivler Gümrük Hizmetleri İdaresini,
j) Gümrük kıymeti: Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının
(GATT) VII nci Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşma (DTÖ Gümrük Kıymeti
Anlaşması) uyarınca belirlenen kıymeti,
k) İmalat: Montaj dahil her türlü işçilik veya işlemi,
l) Katma değer: Ürünün fabrika çıkış fiyatından, bünyesine dahil
edilen diğer Taraf ülke menşeli her bir girdinin gümrük kıymetlerinin veyahut
söz konusu girdilerin gümrük kıymetlerinin bilinmemesi veya tespit edilememesi
halinde, ihracatın gerçekleştirildiği Taraf ülkede bu girdiler için ödendiği
tespit edilebilen ilk fiyatın tenziliyle bulunan değeri,
m) Menşeli girdilerin kıymeti: (ı) bendindeki tanıma uygun olarak,
gerekli değişiklikler yapılarak uygulanan, bu tür girdinin gümrük kıymetini,
n) Menşe ispat belgesi: EUR.1 Dolaşım Belgesini,
o) Menşeli olmayan girdilerin azami oranı: İmalatın bu Yönetmeliğe
göre ürüne menşe statüsü kazandıran yeterli bir işçilik veya işlem
sayılabilmesi amacıyla ürünün fabrika çıkış fiyatının yüzdeliği ya da belirli
bir fasıl, pozisyon veya alt-pozisyonda yer alan kullanılan menşeli olmayan
girdilerin net ağırlıklarının yüzdeliği olarak ifade edildiği durumlarda
menşeli olmayan girdiler için izin verilen azami oranı,
ö) Sevkiyat: Bir ihracatçıdan bir alıcıya birlikte gönderilen ya
da ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı kapsamında yer alan veya
böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura kapsamına giren ürünleri,
p) Sınıflandırma: Ürün veya girdilerin Armonize Sistemin belirli
bir pozisyonu veya alt pozisyonu altında sınıflandırılmasını,
r) Taraf ülkeler: Türkiye Cumhuriyeti ile Maldivler Cumhuriyetini,
s) Ülke: Bir Taraf ülkenin topraklarını, karasularını ve iç
sularını,
ş) Ürün: Bilahare başka bir imalatta da kullanılması söz konusu
olsa bile, imal edilmiş ürünü,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Menşeli Ürün Kavramının Tanımı ve Şartları
Menşe kuralı
MADDE 5- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında aşağıda belirtilen ürünler,
Taraf ülkelerden biri menşeli kabul edilir:
a) 6 ncı maddede belirtilen şekilde, bir Taraf ülkede tamamen elde
edilmiş ürünler.
b) 7 nci maddede belirtilen şekilde, bir Taraf ülkede yeterli
işçilik veya işleme tabi tutulmuş olmaları kaydıyla, tamamen elde edilmemiş
girdiler ihtiva ederek anılan Taraf ülkede elde edilmiş ürünler.
Tamamen elde edilmiş ürünler
MADDE 6- (1) Aşağıda belirtilen ürünlerin Taraf ülkelerden birinde tamamen
elde edilmiş oldukları kabul edilir:
a) Kendi topraklarından veya kendi deniz yataklarından çıkarılan
mineral ürünler ve doğal su.
b) Taraf ülkede yetiştirilmiş veya hasat edilmiş, suda yetişen
bitkiler dahil, bitkiler ve bitkisel ürünler.
c) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar.
ç) Taraf ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde edilen
ürünler.
d) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanların
kesilmesiyle elde edilen ürünler.
e) Taraf ülkede avcılık veya balıkçılıkla elde edilen ürünler.
f) Taraf ülkede balıkların, kabukluların, yumuşakçaların ve suda
yaşayan diğer omurgasızların doğduğu veya yumurta, larva, yeni doğan ya da
yavru halden itibaren yetiştirildiği kültür balıkçılığı veya marikültür
ürünleri.
g) Deniz balıkçılığı ürünleri ve herhangi bir ülkenin
karasularının dışında o ülkenin kendi gemileriyle çıkarılan diğer ürünler.
ğ) Münhasıran (g) bendinde belirtilen ürünlerden, o ülkenin kendi
fabrika gemilerinin güvertesinde elde edilen ürünler.
h) Yalnızca hammaddelerin geri kazanımına uygun olup Taraf ülkede
toplanan kullanılmış maddeler.
ı) Taraf ülkede gerçekleştirilen imalat işlemleri sonucunda ortaya
çıkan atık ve hurdalar.
i) Münhasır işleme haklarına sahip olması kaydıyla, Taraf ülkenin
kendi karasularının dışında bulunan deniz yatağından veya deniz yatağının
altından çıkarılan ürünler.
j) Münhasıran (a) ila (i) bentlerindeki ürünlerden üretilmiş
ürünler.
(2) Birinci fıkranın (g) ve (ğ) bentlerinde geçen kendi gemileri ve
kendi fabrika gemileri ifadeleri sadece;
a) İhracatı veya ithalatı gerçekleştiren Taraf ülkede kayıtlı,
b) İhracatı veya ithalatı gerçekleştiren Taraf ülke bayrağı
altında seyreden,
c) En az %50’sine ihracatı veya ithalatı gerçekleştiren Taraf ülke
vatandaşları tarafından sahip olunan veya sahipliklerinin şirketlerde bulunması
halinde, şirket merkezi ve ana işyeri ihracatçı ya da ithalatçı Taraf ülkede
bulunan ve en az %50’si ihracatçı ya da ithalatçı Taraf ülkeye veya bu Taraf
ülkelerin kamu tüzel kişilerine veyahut vatandaşlarına ait olan,
gemiler ve fabrika gemileri için kullanılır.
Yeterli işçilik veya işlem görmüş ürünler
MADDE 7- (1) 9 uncu maddeye halel gelmeksizin, bir Taraf ülkede tamamen
elde edilmemiş olan ürünler, Ek II’de belirtilen şartları sağlamaları halinde
yeterli işçilik veya işlemden geçmiş kabul edilirler.
(2) Birinci fıkra hükümlerine uygun olarak, bir Taraf ülkede menşe
statüsü kazanmış olan bir ürünün başka bir ürünün imalatında girdi olarak
kullanılması halinde, söz konusu ürünün imalatında kullanılmış olabilecek
menşeli olmayan girdiler hesaba katılmaz.
Tolerans kuralı
MADDE 8- (1) 7 nci maddede belirtilen duruma rağmen ve bu maddenin üçüncü
ve dördüncü fıkrasına dayanarak, Ek II’de yer alan listede belirtilen şartlar
uyarınca bir ürünün imalatında kullanılmaması gereken menşeli olmayan girdiler,
ancak;
a) Armonize Sistemin 16 ncı faslında yer alan işlenmiş balıkçılık
ürünleri hariç 4 ila 24 üncü fasıllarında yer alan ürünler ile 2 nci faslında
yer alan ürünlerin net ağırlıklarının %15’ini,
b) (a) bendinde belirtilen ürünler haricindeki diğer tüm ürünler
için ürünün fabrika çıkış fiyatının %15’ini,
geçmemesi koşuyla kullanılabilir.
(2) Birinci fıkra hükümleri, Armonize Sistemin 50 ilâ 63 üncü
fasıllarında sınıflandırılan ürünlere uygulanmaz. Bu ürünler için Ek I’de yer
alan Not 6’da ve Not 7’de belirtilen tolerans hadleri uygulanır.
(3) Birinci fıkra hükümleri, menşeli olmayan girdilerin azami
oranına ilişkin olarak Ek II’de yer alan listede belirtilen kurallarda
belirlenmiş olan oranlardan herhangi birisinin aşılmasına imkân tanımaz.
(4) Birinci ve ikinci fıkralar hükümleri, 6 ncı madde kapsamında
bir Taraf ülkede tamamen elde edilen ürünlere uygulanmaz. Bununla birlikte, 9
uncu maddeye ve 11 inci maddenin birinci fıkrasına halel gelmeksizin, birinci,
ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen tolerans, Ek II’de o ürün için
belirtilen kuralın söz konusu ürünün imalatında kullanılan girdilerin tamamen
elde edilmiş olmasını gerektirdiği hallerde o ürüne uygulanabilir.
Yetersiz işçilik veya işlem
MADDE 9- (1) 7 nci maddede belirtilen koşulların sağlanıp sağlanmadığına
bakılmaksızın, bu maddenin ikinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla,
aşağıdaki işlemler menşeli ürün statüsü verilmesi için yetersiz işçilik veya
işlem olarak kabul edilir:
a) Nakliyat ve depolama süresince eşyanın iyi şartlarda
muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler.
b) Ambalaj ayırma ve birleştirme.
c) Yıkama, temizleme, toz, oksit, yağ, boya veya diğer
tabakalardan arındırma.
ç) Dokumaya elverişli maddeleri ütüleme veya presleme.
d) Basit boyama ve cilalama işlemleri.
e) Pirinci kabuklarından ayırma ve kısmi veya tam öğütme; tahıl ve
pirinci parlatma ve perdahlama.
f) Şeker renklendirme veya tatlandırma veya şeker topaklarını
biçimlendirme işlemleri, kristal şekeri kısmi veya tam öğütme.
g) Meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin zarlarını soyma,
çekirdeklerini ayıklama ve kabuklarını çıkarma.
ğ) Keskinleştirme, basit bileme, basit kesme veya basit doğrama.
h) Maddelerden setler oluşturma dahil, elekten geçirme, kalburdan
geçirme, sıraya dizme, tasnifleme, kalitesine göre ayırma, eşleştirme.
ı) Şişelere, teneke kutulara veya mataralara basit doldurma;
torbalara, sandıklara, kutulara basit yerleştirme; karton veya tahta üzerine
koyma ve tüm diğer basit paketleme işlemleri.
i) Ürün veya ambalaj üzerine marka, etiket, logo ve diğer benzeri
ayırt edici işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri.
j) Farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin basit
karıştırılması.
k) Şekerin herhangi bir girdiyle karıştırılması.
l) Ürüne basitçe su ekleme veya ürünü seyreltme veya susuzlaştırma
veya denşirme.
m) Tamamlanmış bir eşya oluşturmak üzere eşya parçalarının basit
montajı veya ürünlerin parçalarına ayrılması.
n) Hayvan kesimi.
o) (a) ilâ (n) bentlerinde belirtilen işlemlerden iki veya daha
fazlasının bir arada yapılması.
(2) Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya işlemin birinci fıkra
hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine karar verilirken,
ihracatçı taraf ülkede gerçekleştirilen işlemlerin tümü bir arada mütalaa
edilir.
İkili menşe kümülasyonu
MADDE 10- (1) 5 inci madde hükümlerine halel gelmeksizin, Anlaşma
kapsamında tercihli rejimden yararlanmaya ehil bir nihai ürünün içerisine dahil
edilen diğer taraf ülke menşeli girdiler, nihai ürünün elde edildiği taraf ülke
menşeli kabul edilir. Nihai ürünün elde edildiği ihracatçı taraf ülkede
gerçekleştirilen işçilik veya işlemlerin 9 uncu maddede belirtilenlerin ötesine
geçmiş olması şartıyla, söz konusu girdilerin yeterli işçilik veya işleme tabi
tutulmaları gerekmez.
(2) Birinci fıkra hükümlerine göre, bir taraf ülkede herhangi bir
işçilik veya işleme tabi tutulmayan menşeli ürünler diğer Taraf ülkeye ihraç
edilirken menşeini korur.
Nitelendirme birimi
MADDE 11- (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında nitelendirme
birimi, Armonize Sistem Nomanklatürü kullanılmak suretiyle sınıflandırma
yapılırken temel birim olarak kabul edilen belirli bir üründür. Buna göre;
a) Muhtelif girdilerin montajı veya gruplandırılmasından oluşan
bir ürün, Armonize Sistemde tek bir pozisyonda sınıflandırıldığında, bu ürünün
tümü nitelendirme birimini oluşturur.
b) Bir sevkiyat, Armonize Sistemde aynı pozisyon içinde
sınıflandırılan belli sayıda aynı üründen oluşuyorsa, her bir ürün bu
Yönetmelik hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden değerlendirilmelidir.
(2) Armonize Sistemin 5 sayılı Genel Yorum Kuralı çerçevesinde
ambalaj, sınıflandırma açısından ürüne dahil ediliyorsa, menşe tespiti
açısından da dahil edilir.
(3) Bir teçhizat, makine, aygıt veya araç parçası beraberinde
teslim edilen, normal olarak bir cihazın bölümü durumundaki ve fabrika çıkış fiyatına
dahil edilmiş bulunan aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam; söz konusu cihaz,
makine, alet veya araç içinde mütalaa edilir.
Setler
MADDE 12- (1) Armonize Sistemin 3 sayılı Genel Yorum Kuralı’nda
tanımlandığı şekilde setler, kendisini meydana getiren ürünlerin tamamı menşeli
olduğunda menşeli olarak kabul edilir. Ancak, bir set menşeli ve menşeli
olmayan ürünlerden oluştuğunda, menşeli olmayan ürünlerin kıymeti, setin
fabrika çıkış fiyatının %15`ini aşmıyorsa, set bir bütün olarak menşeli olarak
kabul edilir.
Etkisiz unsurlar
MADDE 13- (1) Bir ürünün menşeli olup olmadığının belirlenmesi amacıyla,
imalatında kullanılabilecek;
a) Enerji ve yakıt,
b) Tesis ve teçhizat,
c) Makine ve aletler,
ç) Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi amaçlanmayan diğer
herhangi bir eşyanın,
menşei dikkate alınmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel Gereklilikler
Ülkesellik ilkesi
MADDE 14- (1) İkinci bölümde yer alan menşe statüsü kazandırılmasına ilişkin
koşullar, taraf ülkelerden birinde kesintisiz olarak yerine getirilir.
(2) Taraf ülkelerden birinden başka bir ülkeye ihraç edilmiş olan
menşeli eşyanın geri gelmesi halinde; geri gelen eşyanın ihraç edilen eşya ile
aynı olduğu, söz konusu ülkede bulunma veya ihraç edilme süresi içerisinde iyi
koşullarda muhafaza edilmeleri için gerekli olanların ötesinde herhangi bir
işleme tâbi tutulmadığı hususları yetkili idareleri tatmin edecek şekilde ispat
edilemediği takdirde söz konusu eşyanın menşeli olmadığı kabul edilir.
Değişmezlik ilkesi
MADDE 15- (1) Anlaşma kapsamında öngörülen tercihli tarife uygulaması,
yalnızca bu Yönetmelikte yer alan koşulları sağlayan ve bir Taraf ülkede ithal
edilmek üzere beyan edilen ürünler için uygulanır. Ancak bu uygulamadan
yararlanılabilmesi için söz konusu ürünlerin, ihracatçı Taraftan ihraç edilen
ürünlerle aynı ürünler olması gerekir. Bu ürünler; iyi durumda muhafaza
edilmelerini sağlamaya yönelik işlemler ile ithalatçı Tarafın özel iç mevzuat
gereklerinin karşılanmasını teminen, serbest dolaşıma giriş beyanından önce
transit veya sevkiyatın bölünmesi işlemlerinin gerçekleştirildiği üçüncü ülke
veya ülkelerde gümrük gözetimi altında yapılan işaret, etiket, mühür veya
herhangi bir belgenin eklenmesi ya da iliştirilmesi işlemleri dışında, herhangi
bir şekilde değiştirilmiş, dönüştürülmüş veya başka bir işleme tabi tutulmuş
olamaz.
(2) Eşyanın veya sevkiyatların, transit işleminin gerçekleştiği
üçüncü ülke veya ülkelerde gümrük gözetimi altında kalmaları şartıyla
depolanmasına izin verilebilir.
(3) Bu Yönetmeliğin beşinci bölümünün hükümleri saklı kalmak
kaydıyla, sevkiyatların, bölünmenin gerçekleştirildiği üçüncü ülke veya
ülkelerde gümrük gözetimi altında kalmaları şartıyla bölünmesine izin
verilebilir.
(4) Tereddüt hâlinde, ithalatçı Taraf, ithalatçıdan veya
temsilcisinden, bu madde hükümlerine uygunluğun tevsik edilmesini teminen, her
zaman uygun görülen tüm belgelerin ibrazını talep edebilir. Söz konusu uygunluk;
özellikle konşimento gibi sözleşmeye dayalı taşıma belgeleriyle, kapların
işaretlenmesi veya numaralandırılmasına dayanan fiilî veya somut delillerle,
transit veya bölünmenin gerçekleştirildiği ülke veya ülkelerin gümrük
idarelerince düzenlenen işlem görmemişlik belgesi ya da eşyanın transit veya
bölünmenin gerçekleştirildiği ülke veya ülkelerde gümrük gözetimi altında
kaldığını gösteren diğer belgelerle veya eşyanın kendisine ilişkin her türlü
delille ispat edilebilir.
Sergiler
MADDE 16- (1) Taraf ülkelerin birinden Taraf ülkeler dışında başka bir
ülkeye sergilenmek üzere gönderilen ve sergi sonrasında diğer bir Taraf ülkeye
ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler gümrük idarelerinin;
a) İhracatçının bu ürünleri Taraf ülkelerin birinden serginin
düzenlendiği ülkeye naklettiği ve burada sergilediği,
b) Ürünlerin aynı ihracatçı tarafından diğer Taraf ülkedeki bir
kimseye satıldığı veya bu kimsenin tasarrufuna verildiği,
c) Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden hemen sonra,
sergilenmek üzere gönderildiği durumunu koruyarak sevk edildiği,
ç) Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri andan itibaren, bu
sergide teşhir edilmek dışında başka bir amaçla kullanılmadığı,
hususlarında tatmin edilmesi kaydıyla, ithallerinde Anlaşma
hükümlerinden yararlanır.
(2) Bu Yönetmeliğin beşinci bölüm hükümlerine uygun olarak
düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesi, normal usullere uygun olarak ithalatı
gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük yetkililerine ibraz edilir. Bu belge
üzerinde serginin adı ve adresi belirtilir. Gümrük idareleri tarafından,
gerektiği takdirde ürünlerin durumu ve sergilenmelerine ilişkin koşullar
hakkında ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
(3) Birinci fıkra, yabancı ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya
mağazalarda özel amaçla düzenlenmemiş olan, açık olduğu süre içinde ürünün
gümrük denetimi altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve el
sanatları sergi, fuar veya benzeri umumi gösteri veya teşhirlerine uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Geri Ödeme veya Muafiyet
Gümrük vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin
yasaklanması
MADDE 17- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak menşe ispat belgesi
düzenlenen bir Taraf ülke menşeli ürünlerin imalatında kullanılan menşeli
olmayan girdiler, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede her ne türde olursa
olsun gümrük vergilerinin geri ödenmesine veya bunlardan muafiyete tabi
değildir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen yasak;
a) İhracatı gerçekleştiren Taraf ülkede imalatta kullanılan
girdilere uygulanan gümrük vergisi veya eş etkili vergilerin kısmen veya
tamamen, iadesi veya muaf tutulması veya ödenmemesi yönündeki her türlü
düzenlemeye,
b) Ürünlerin söz konusu girdilerden elde edilip ihraç edildiği ve
dâhilde kullanım için alıkonmadığı hallerde,
c) Birinci fıkrada ve (a) bendinde belirtilen iade, muafiyet veya
geri ödemelerin açıkça veya aynı etkiyi doğuracak şekilde geçerli olduğu
durumlarda,
uygulanır.
(3) Bir menşe ispat belgesi kapsamındaki ürünlerin ihracatçısı,
menşeli olmayan girdiler kullanılarak üretilen ilgili ürünlere geri ödeme
sağlanmadığını ve bu girdilere uygulanabilen tüm gümrük vergileri ile eş etkili
vergilerin fiilen ödendiğini ispat eden tüm geçerli belgeleri gümrük
yetkililerinin talebi üzerine herhangi bir zamanda ibraz etmeye hazır olmak
zorundadır.
(4) Birinci, ikinci ve üçüncü fıkralar hükümleri, 11 inci maddenin
ikinci fıkrasında belirtilen ambalajlara, 11 inci maddenin üçüncü fıkrasında
belirtilen aksesuar, yedek parça ve aksama ve 12 nci maddede belirtilen set
halindeki ürünlere, menşeli olmadıkları durumlarda uygulanır.
(5) Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralar hükümleri,
yalnızca Anlaşmanın uygulandığı türden girdiler için geçerlidir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Eşyanın Menşeinin İspatı
Menşe ispat belgesi
MADDE 18- (1) Taraf ülkelerden biri menşeli ürünler, diğer bir Taraf ülkeye
ithal edilmeleri sırasında, bir örneği Ek III’te yer alan bir EUR.1 Dolaşım
Belgesi ibrazı üzerine Anlaşmadan yararlanır.
(2) Birinci fıkra hükümlerine rağmen, bu Yönetmelik çerçevesinde
menşeli ürünler, 28 inci maddede belirtilen durumlarda, EUR.1 Dolaşım Belgesi
ibraz edilmesine gerek bulunmaksızın Anlaşmadan yararlanır.
EUR.1 Dolaşım Belgesinin düzenlenmesi ve vize işlemleri
MADDE 19- (1) EUR.1 Dolaşım Belgeleri, Ek III’te belirlenen form ve
niteliklere uygun olarak ve seri numaraları verilerek Bakanlık veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşlarca bastırılır ve ihtiyaca göre dağıtılır.
(2) EUR.1 Dolaşım Belgeleri, yalnızca ihracatçı veya ihracatçının
gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni temsilcisi tarafından örneği Ek
III’te yer alan EUR.1 Dolaşım Belgesinin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
belgenin arka sayfasında yazılı kurallar ve Anlaşma hükümleri doğrultusunda
doldurulması suretiyle başvurusu üzerine düzenlenir. Yetkili olmayan kişiler
tarafından yapılan başvurular, gümrük idaresi ya da Bakanlıkça yetki verilen
kuruluşlarca kabul edilmez.
(3) Taraf ülkeler, birinci fıkrada belirtilen menşe ispat
belgelerinin elektronik olarak düzenlenmesine ve/veya elektronik olarak
sunulmasına olanak tanıyan bir sistem kurabilir.
(4) Üçüncü fıkrada belirtilen sistem kurulana kadar, Taraf
ülkeler, ithalat sırasında kendilerine ibraz edilen elektronik olarak
düzenlenmiş dolaşım belgelerini aşağıda yer alan koşullar sağlandığı takdirde
kabul eder:
a) Elektronik olarak düzenlenen dolaşım belgelerinin Ek III’te yer
alan örneğe uygun olması.
b) İhracatı gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük idarelerinin,
elektronik olarak düzenlenen dolaşım belgelerinin gerçekliğinin doğrulanması
için güvenli çevrimiçi internet tabanlı bir sistem sağlaması.
c) Elektronik olarak düzenlenen dolaşım belgelerinin benzersiz bir
seri numarası ve varsa belgelerin tanımlanabileceği güvenlik özelliklerine
sahip olması.
(5) Taraflar, EUR.1 Dolaşım Belgelerinin elektronik ortamda
düzenlenmesinde kullanılan dijital sistemlerin teknik özellikleri ile
belgelerin gerçekliğinin doğrulanmasına ilişkin yöntemler hakkında birbirlerini
bilgilendirir.
(6) Üçüncü ve dördüncü fıkralarda yer verilen yöntemlerin
uygulanması nedeniyle, ihracatçı Tarafça Ek III`te yer alan örneğe uygun olarak
manuel usulde düzenlenmiş EUR.1 Dolaşım Belgeleri hiçbir surette reddedilemez.
(7) EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunan
ihracatçı, belgeyi düzenleyecek gümrük idaresi ya da Bakanlıkça yetkilendirilen
kuruluşun talep edebileceği, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu
Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden ilgili
bilgi ve belgeleri vermekle yükümlüdür.
(8) Türkiye’de düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesi yalnızca İngilizce
dilinde ve gümrük mevzuatına uygun olarak hazırlanır.
(9) EUR.1 Dolaşım Belgesinin doldurulmasında el yazısı
kullanılması halinde;
a) Belge, açık ve okunaklı şekilde matbaa harfleriyle ve
mürekkeple doldurulur. Bu durumda, belge üzerinde silinti ve değişikliklere
izin verilmez.
b) Değişikliklerin, doğru olmayan kayıtların üzeri çizilerek
gerekli düzeltmelerin eklenmesi suretiyle yapılması gerekir. Bu şekilde yapılan
düzeltmelerin belgeyi dolduran kişi tarafından parafe edilmesi ve gümrük
idaresi tarafından tasdik edilmesi icap eder.
c) Ürünlerin tanımı, bu amaçla ayrılmış kutu içine boş satır
bırakılmaksızın yapılmalıdır. Eğer kutunun tamamı dolmaz ise, tanımın son
satırının altına bir yatay çizgi çekilerek, boş alan çapraz bir çizgi ile
kapatılmalıdır.
(10) Belge kapsamına giren her bir eşyaya sıra numarası verilir ve
sıra aralarında boşluk bırakılmaz. Belgenin elle hazırlandığı durumlarda; son
kaydın hemen altına sonradan bir ilave yapılmasını önlemek üzere yatay bir
çizgi çekilerek kullanılmayan yerler çapraz bir çizgiyle iptal edilir.
(11) Belgede kayıtlı eşya, tanınmalarına olanak verecek kesinlikte
ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüde yer vermeyecek açıklıkta cins, nevi,
nitelik ve miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan edilir.
(12) Gümrük idareleri ve Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar,
EUR.1 Dolaşım Belgesinin kurallara uygun olarak doldurulup doldurulmadığını
kontrol edip belgede kayıtlı eşyanın bu Yönetmelik hükümleri gereğince menşeli
olduğu veya sayıldığı hususunda, ihracata ait diğer evrakı da inceleyerek kesin
bir kanıya vardıktan sonra gerekli işlemleri tamamlar.
(13) Gümrük idareleri, 12 nci fıkrada belirtilen kontrolleri
yaparken;
a) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olup
olmadığını incelemek,
b) İhraç konusu eşyanın cins, tür, nitelik ve miktar itibarıyla
EUR.1 Dolaşım Belgesindeki kayıtlara uygun olup olmadığını tespit etmek,
c) İhraç konusu eşyanın menşeli olup olmadığını belirlemek,
ç) Eşyaya ait ihraç belgeleri yanında gümrük mevzuatı uyarınca
nakliyeciler tarafından verilen belgeleri incelemek,
d) İhraç konusu eşyayı 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğindeki esaslara göre muayene etmek,
suretiyle işlem ifa eder.
(14) İhraç belgeleri ve dolaşım belgelerinden üçüncü ülkelere
gönderileceği anlaşılan eşya için EUR.1 Dolaşım Belgesi onaylanamaz ve vize
edilemez.
(15) On üçüncü ve on dördüncü fıkralarda belirtilen değerlendirme
ve incelemelerin olumlu sonuç vermesinin ardından gümrük idarelerince vize
edilmesi uygun görülen EUR.1 Dolaşım Belgelerinin (11) numaralı “Endorsement”
(Vize) alanına gümrük beyannamesinin numarası, beyanı değerlendirerek belgeyi
vize eden gümrük idaresinin adı, gümrük mührü veya kaşesi ve vize tarihi tatbik
edilir. Bu alanın doğru, okunaklı ve noksansız doldurulması şarttır. Hatalı
veya noksan yapılan vize işlemi belgeyi geçersiz kılar.
(16) EUR.1 Dolaşım Belgesi, Anlaşma ile sağlanan tercihli
ticarette yazılı delil olarak ancak gümrük idaresinin vizesi ile hüküm ifade
edeceğinden, belge düzenleme işlemi vize ile tamamlanmış olur. Bu bakımdan
belgenin vize tarihi, düzenlenme tarihi anlamına gelir.
(17) Düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesi, fiili ihracatın
gerçekleştiği veya kesinleştiği anda ihracatçıya verilmek üzere hazır
bulundurulur.
(18) İhracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisince, menşe ispat belgesinin (12) numaralı
“Declaration by the Exporter” (İhracatçı Beyanı) alanı doldurulur ve imzalanır.
İmzalanan belgenin bir kopyası ihracatçı tarafından mer’i mevzuatta öngörülen
belge saklama süreleri saklı kalmak kaydıyla en az üç yıl saklanır.
EUR.1 Dolaşım Belgesinin sonradan verilmesi
MADDE 20- (1) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesi 19 uncu maddenin on üçüncü
fıkrasına rağmen, istisnai olarak;
a) Hatalar, istenmeyerek yapılan ihmaller veya özel durumlar
nedeniyle, ihracat esnasında düzenlenmemiş ise veya,
b) Gümrük idareleri veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşların
bir EUR.1 Dolaşım Belgesinin düzenlenmiş, ancak teknik nedenlerle ithalatta
kabul edilmemiş olduğuna kanaat getirmeleri sağlanırsa veya,
c) İlgili ürünlerin nihai varış yerinin ihracat anında
bilinmediği; bu varış yerinin, ürünlerin taşınması veya depolanması sırasında
ve sevkiyatların 15 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca muhtemel bölünmesini
müteakip belirlendiği hallerde,
ait olduğu eşyanın ihracatından sonra düzenlenebilir.
(2) Birinci fıkranın uygulanması açısından, bizzat ihracatçı veya
onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcisi eşyanın cinsi, nevi, niteliği ve miktarını, ambalaj şeklini, marka
ve numaralarını, işaretlerini, ihracat gümrük idaresinin adını, gümrük
beyannamesinin tarih ve sayısını belirterek yazılı talepte bulunur. Söz konusu
eşya için ihracat sırasında EUR.1 Dolaşım Belgesi verilmediğini veya EUR.1 Dolaşım
Belgesinin Maldivler yetkili makamlarınca teknik nedenlerle kabul edilmediğini
sebepleri ile birlikte yazılı olarak beyan eder. 19 uncu madde hükümlerine
uygun olarak EUR.1 Dolaşım Belgesini talep yazısına ekler.
(3) Bu maddede belirtilen şartları yerine getiren ihracatçının
veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcisinin talebi, ilgili gümrük idareleri veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kuruluşlar tarafından incelenir. Söz konusu ihraç eşyasına ait gümrük beyannamesi
ve ekleri diğer evrak ile varsa bu işleme dair dosyaların incelenmesi ve
kontrolü sonucunda ihracatın gerçekleştirildiği tarih itibarıyla iki yıl
içinde, ihracatçının beyanına tamamen uygun olduğu anlaşıldığı takdirde EUR.1
Dolaşım Belgesi onaylanır ve vize edilir.
(4) Bu şekilde düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesi (7) numaralı
“Remarks” (Gözlemler) alanına belgenin sonradan verildiğini belirtmek üzere
İngilizce “ISSUED RETROSPECTIVELY” meşruhatının düşülmesi zorunludur.
Teknik nedenlerle EUR.1 Dolaşım Belgesinin reddi
MADDE 21- (1) EUR.1 Dolaşım Belgesi, bu Yönetmelikte öngörülen şekilde
düzenlenmemiş ise teknik nedenlerle reddedilebilir. Aşağıda belirtilen;
a) EUR.1 Dolaşım Belgesinin ebat veya renk olarak Ek III’te yer
alan örnekten önemli derecede farklı olması, seri numarası veya referans
numarası bulunmaması, İngilizce dilinde basılmaması gibi öngörülen form dışında
bir form kullanılarak düzenlenmesi,
b) EUR.1 Dolaşım Belgesinde (4) numaralı alan gibi doldurulması
zorunlu olan alanlardan birinin doldurulmaması,
c) EUR.1 Dolaşım Belgesinin (11) numaralı alanında mühür ya da
kaşe bulunmaması veya belgenin yetkili olmayan bir makam tarafından vize
edilmiş olması,
ç) EUR.1 Dolaşım Belgesi vize edilirken kullanılan mühür ya da
kaşenin 30 uncu madde hükümleri uyarınca örneği gönderilmemiş olan yeni bir
mühür ya da kaşe olması,
d) EUR.1 Dolaşım Belgesinin (2) ve (4) numaralı alanlarına taraf
ülkeler dışında bir ülkenin yazılması,
gibi teknik nedenlerle kabul edilmeyen EUR.1 Dolaşım Belgeleri
sonradan düzenlenebilir.
(2) Teknik nedenlerle reddedilen EUR.1 Dolaşım Belgesi üzerine
İngilizce “CERTIFICATE REJECTED BY THE CUSTOMS” meşruhatı düşülür ve hangi
nedenlerle kabul edilmediği de belirtilerek sonradan düzenlenen yeni bir EUR.1
Dolaşım Belgesi alması için ithalatçıya iade edilir. Ancak, gümrük idareleri
gümrük işlemlerinin tamamlanmasından sonra kontrol amacıyla veya hile
yapıldığından şüphe edilmesi halinde reddedilen EUR.1 Dolaşım Belgesinin bir
kopyasını saklayabilir.
(3) Türkiye’ye yönelik ithalatlarda ibraz edilen EUR.1 Dolaşım
Belgelerinin teknik nedenlerle reddedilmesi durumunda, eşyaya Anlaşma
kapsamında tercihli rejim uygulanmaz ve kanuni vergi nispetleri üzerinden
tahakkuk yapılarak vergiler tahsil edilir. Bu durumda, 27/10/1999 tarihli ve
4458 sayılı Gümrük Kanununun 234 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
uygulanmaz.
EUR.1 Dolaşım Belgesinin ikinci nüsha düzenlenmesi
MADDE 22- (1) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesinin çalınması, kaybolması veya hasar
görmesi halinde ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi, ilk belgeyi düzenleyen gümrük idaresine
veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşa elindeki ihracat belgelerine dayanarak
ikinci bir nüsha tanzim edilmesi talebiyle müracaat edebilir.
(2) Gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar,
ihraç işlemi yapılmış olan eşyaya ait asıl menşe ispat belgesine ilişkin
bilgilerle birinci fıkrada belirtilen beyanı karşılaştırıp ikinci nüsha belge
düzenlenmesi talebine ilişkin yapılan beyanın doğruluğunu saptadıktan sonra,
başvuru onaylanır ve gümrük idaresince vize işlemi gerçekleştirilir.
(3) Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha EUR.1 Dolaşım Belgesinin
(7) numaralı “Remarks” (Gözlemler) alanına İngilizce “DUPLICATE” meşruhatı
düşülür ve ilk belgenin seri numarası yazılır.
(4) İkinci nüsha belge, ilk menşe ispat belgesinin vize tarihinden
itibaren hüküm ifade eder. Gümrük idareleri, ikinci nüsha menşe ispat belgelerini
vize ederken (11) numaralı alana ilk menşe ispat belgesinin vize tarihini
yazarlar.
Menşe ispat belgesinin geçerliliği
MADDE 23- (1) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesi, ihracatçı taraf ülkede düzenlenme
tarihinden itibaren on iki ay süreyle geçerli olur ve bu süre zarfında
ithalatçı taraf ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilmelidir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen geçerlilik tarihinden sonra
ithalatçı taraf ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilen EUR.1 Dolaşım
Belgeleri, bu belgelerin belirlenen son tarihe kadar ibraz edilememesinin
istisnai durumlardan kaynaklanması halinde, tercihli muamele uygulanmak üzere
kabul edilebilir.
(3) Diğer geç ibraz hallerinde; ithalatçı taraf ülkenin gümrük
idareleri, ürünlerin belirtilen son tarihten önce gümrüğe sunulmuş olması
kaydıyla menşe ispat belgelerini kabul edebilir.
(4) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin ibraz süresinden sonra tercihli
muameleden yararlanması ancak bu belgelerin düzenlendiği veya hazırlandığı
tarihten itibaren 2 yıl içerisinde gümrük idaresine ibraz edilmesi halinde
mümkündür.
(5) İkinci fıkranın uygulanmasına, ithalatın gerçekleştirildiği
gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğünün
uygun görüşü çerçevesinde izin verilir.
Serbest bölgeler
MADDE 24- (1) Taraf ülke gümrük idareleri, nakliyeleri esnasında kendi
ülkesi içinde bulunan bir serbest bölgeyi kullanan ve bir menşe ispat belgesi
kapsamında ticarete konu olan eşyanın başka eşyayla değiştirilmemesinin veya
hasara uğramasını önleyici normal işlemler dışındaki herhangi bir işleme tâbi
tutulmamasının temini konusundaki her türlü tedbiri alır.
(2) Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak, Taraf ülkelerden
biri menşeli herhangi bir ürün, bir menşe ispat belgesi kapsamında bir serbest
bölgeye ithal edilir ve bir işçilik veya işlemden geçirildiği takdirde, tatbik
edilmiş olan işçilik veya işlemin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması
koşuluyla, ihracatçının talebi üzerine yeni bir EUR.1 Dolaşım Belgesi, ilgili
gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından düzenlenir.
İthalatta aranan şartlar
MADDE 25- (1) EUR.1 Dolaşım Belgeleri, ithalatçı Tarafın yürürlükte bulunan
ulusal mevzuat hükümleri uyarınca, söz konusu Tarafın gümrük idarelerine ibraz
edilir.
Parçalar halinde ithalat
MADDE 26- (1) İthalatçının talebi üzerine ve Bakanlıkça belirlenen şartlara
tâbi olarak, Armonize Sistemin 2(a) sayılı Genel Yorum Kuralı anlamındaki
birleştirilmemiş veya monte edilmemiş halde olan ve Armonize Sistemin XVI ncı
ve XVII nci Bölümlerinde veya 7308 ve 9406 tarife pozisyonlarında yer alan
ürünlerin, parçalar halinde ithal edilmesi halinde, bu tür ürünler için tek bir
EUR.1 Dolaşım Belgesi, ilk parçanın ithalatı esnasında gümrük idaresine verilir.
Menşe ispat belgesinden muafiyet
MADDE 27- (1) Maldivler’den Türkiye’ye gerçek kişilerden gerçek kişilere
küçük paketler halinde gönderilen veya Maldivler’den Türkiye’ye seyahat eden
yolcunun zati eşyasını oluşturan ürünler; ticari amaçlarla ithal edilmemişlerse
ve bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getirdiği beyan edilmişse ve böyle
bir beyanın doğruluğuna ilişkin bir şüphe doğmamışsa, bir EUR.1 Dolaşım Belgesi
ibrazına gerek olmaksızın menşeli kabul edilir.
(2) Gerçekleştirilen ithalat işlemi;
a) Arızî olarak yapılması,
b) Yalnızca alıcıların veya yolcuların veya bunların ailesinin
kişisel kullanımına yönelik ürünlerden oluşması,
c) Ürünlerin cinsinden ve miktarından ticari amaç güdülmediğinin
aşikâr olması,
durumlarından tümünü karşılaması halinde, ticari amaçlı ithalat olarak
kabul edilmez.
(3) Ürünlerin toplam kıymetinin, küçük paketler için 500 Avro’yu;
yolcunun zati eşyasını oluşturan ürünler için ise 1200 Avro’yu aşmaması gerekir.
Farklılıklar ve biçimsel hatalar
MADDE 28- (1) EUR.1 Dolaşım Belgesi üzerindeki ibareler ile ürünlerin
ithalat işlemlerini yerine getirmek amacıyla gümrük idarelerine ibraz edilen
belgeler üzerindeki ibareler arasında önemsiz farklılıklar bulunduğunun fark
edilmesi, bu belgenin gümrüğe sunulan ürünlere karşılık geldiğinin kesin olarak
ortaya konması kaydıyla, menşe ispat belgesini kendiliğinden hükümsüz kılmaz.
(2) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesi üzerindeki yazım hatası gibi bariz
biçimsel hatalar, söz konusu belge üzerindeki ibarelerin doğruluğu hususunda
şüpheye yol açmadığı müddetçe, bahse konu belgenin reddedilmesini gerektirmez.
ALTINCI BÖLÜM
İş Birliği İlkeleri ve Belgeye Dayalı Kanıtlar
Belgeye dayalı kanıtlar, menşe ispat belgeleri ile tevsik edici
belgelerin muhafazası
MADDE 29- (1) EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı,
eşyanın menşe statüsünü destekleyen tüm belgeleri ve bu EUR.1 Dolaşım
Belgesinin elektronik veya fiziki nüshalarını düzenlendiği tarihten itibaren en
az üç yıl muhafaza eder.
(2) Birinci fıkrada belirtilen, bir EUR.1 Dolaşım Belgesi
kapsamındaki ürünlerin Taraf ülke menşeli olduğunu ve bu Yönetmeliğin diğer
koşullarını yerine getirdiğini ispatlamak amacıyla kullanılacak belgeler, menşe
ispat belgesine ilaveten;
a) İhracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu eşyanın elde
edilmesi için gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici nitelikte; örneğin
hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan doğrudan deliller.
b) Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya hazırlanmış, imalatta
kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik eden, iç mevzuat uyarınca
kullanılan belgeler.
c) Bir Taraf ülkede düzenlenmiş veya hazırlanmış, bir Taraf ülkede
girdiler üzerinde yapılan işçilik veya işlemi tevsik eden belgeler.
ç) Kullanılan maddelerin menşe statüsünü tevsik etmek üzere, Taraf
ülkelerden birinde bu Yönetmelik hükümleri uyarınca, bu Yönetmelikte yer alan
kurallarla aynı menşe kurallarına göre düzenlenmiş veya hazırlanmış EUR.1
Dolaşım Belgeleri.
(3) İthalatçı ülkenin gümrük idareleri, kendilerine ibraz edilen
EUR.1 Dolaşım Belgelerini en az üç yıl muhafaza etmek mecburiyetindedir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Gümrük İdareleri Arasında Karşılıklı İdari İş Birliği
Mühür ve adreslerin iletilmesi
MADDE 30- (1) Tarafların gümrük idareleri, EUR.1 Dolaşım Belgelerinin düzenlenmesi
amacıyla gümrük idarelerinde kullanılan mühürlerin örnek baskılarını, bu
belgelerin sonradan kontrolünden sorumlu gümrük idarelerinin isim ve
adresleriyle beraber, birbirlerine iletir.
İdari iş birliği
MADDE 31- (1) Bu Yönetmeliğin doğru bir şekilde uygulanmasını teminen,
Taraflar, yetkili gümrük idareleri aracılığıyla, EUR.1 Dolaşım Belgesinin
gerçekliğinin belgede yer alan bilgilerin doğruluğunun kontrolü hususunda
birbirlerine yardımcı olur.
Sonradan kontrol talebi
MADDE 32- (1) İthalatçı ülke gümrük idareleri EUR.1 Dolaşım Belgelerinin
gerçekliği veya eşyanın gerçek menşeine ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında
makul bir şüphenin doğduğu herhangi bir zamanda veya sondaj usulü ile yapacağı
kontrol sonucunda menşe ispat belgesini veya bir kopyasını, gerektiğinde
araştırmanın gerekçelerini de belirterek, sonradan kontrol talebi ile ihracatçı
ülke gümrük idaresine geri gönderirler.
(2) Birinci fıkra hükümlerini yerine getirmek amacıyla; ithalatçı
ülke gümrük idareleri, EUR.1 Dolaşım Belgesini ve eğer ibraz edilmişse faturayı
yahut bu belgelerin birer kopyasını, gerektiğinde sonradan kontrol talebinin
gerekçelerini de belirterek ihracatçı taraf ülkenin gümrük idaresine geri
gönderir. EUR.1 Dolaşım Belgesinde yer alan bilgilerin doğru olmadığı kanaatini
uyandıran elde edilmiş tüm belge ve bilgiler sonradan kontrol talebini
desteklemek üzere gönderilir.
Sonradan kontrol işlemleri
MADDE 33- (1) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin kontrol talebi, belgenin ihracatçı
ülke yetkili makamlarına gönderilmesi suretiyle yapılır.
(2) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin kontrol talebi; menşe ispat
belgesinde yer alan (13) numaralı alanın, kontrol talebinde bulunan ithalatçı
gümrük idaresinin adı ve açık posta adresi, yazı makinesi veya mürekkepli
kalemle ve matbaa harfleri ile yazılarak doldurulması suretiyle yapılır.
(3) Kontrol talebinde bulunulan yer ve tarih belirtilip imzalanır
ve mühür ile işlemi gerçekleştiren görevliye ait kaşe uygulanmak suretiyle
onaylanır.
Sonradan kontrol talebinin incelenmesi
MADDE 34- (1) Kontrol işlemi, ihracatçı taraf ülkenin gümrük idareleri
tarafından yerine getirilir. Bu amaçla, ihracatçı taraf ülkenin gümrük
idareleri, her türlü delili talep etme ve ihracatçının hesaplarını denetleme
veya gerekli gördükleri diğer kontrolleri yapabilme yetkisine sahiptir.
(2) İhracatçı ülke gümrük idareleri, EUR.1 Dolaşım Belgelerinin
kontrol sonucunu (14) numaralı alanı aşağıdaki şekilde doldurmak suretiyle
belirtir:
a) Birinci veya ikinci maddelerden uygun olanın önüne (x) işareti
konur.
b) Kontrolü yapan gümrük idaresinin adı ve kontrol tarihi yazılır.
c) İmzalanır ve okunabilir mühür ile işlemi gerçekleştiren
görevliye ait kaşe uygulanmak suretiyle onaylanır.
Sonradan kontrol sonuçları
MADDE 35- (1) Sonradan kontrol talebinde bulunan ithalatçı ülke gümrük
idaresi, kontrol sonucundan en kısa zamanda haberdar edilir.
(2) Kontrol sonuçlarında, belgelerin gerçek olup olmadığı, söz
konusu ürünlerin taraf ülkelerden biri menşeli olarak kabul edilip
edilemeyeceği ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olup olmadığı
hususları açıkça belirtilir.
(3) Makul bir şüphe üzerine gönderilen sonradan kontrol talepleri
için, ihracatçı ülke gümrük idaresinden, kontrol talebinin sonucuna ilişkin
olarak talebin gönderildiği tarihten itibaren on iki ay içerisinde bir yanıt
alınamaz veya alınan yanıt, kontrolü talep edilen belgelerin gerçekliğinin veya
ilgili ürünlerin gerçek menşeinin tespitine imkân verecek ölçüde yeterli bilgi
içermezse; talepte bulunan gümrük idaresi, istisnai durumlar haricinde,
tercihli muamele tanınmasını reddeder.
(4) İthalatçı ülke gümrük idaresine ibraz edilen EUR.1 Dolaşım
Belgesinin sonradan kontrol işlemine tâbi tutulması halinde, söz konusu belge
kapsamı eşyanın kanuni vergisi ile tercihli vergisi arasındaki fark kadar nakit
veya teminat mektubu alınarak, eşyanın gümrük işlemleri tamamlanır. İthalatçı
ülke gümrük idaresi eşyayı, ithalat yasağına veya kısıtlamasına tâbi
tutulmaması ve bir sahtecilik şüphesi bulunmaması kaydıyla, gerekli görülen her
türlü idari tedbire tâbi olmak üzere ithalatçıya teslim edebilir. Sonradan
kontrol amacıyla gönderilen menşe ispat belgelerinin, ihracatçı ülke yetkili
makamınca doğruluğunun teyidi yapılarak geri gönderilmesinden sonra teminata
bağlanan gümrük vergileri iade edilir.
Cezalar
MADDE 36- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı fiiller hakkında 4458 sayılı Kanun, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Sevkiyat halindeki veya antrepodaki eşyaya ilişkin geçiş
hükümleri
MADDE 37- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olan ve Anlaşmanın yürürlüğe
girdiği tarihte ihracatçı taraf ülkeden ithalatçı taraf ülkeye sevk halinde
olan ya da ithalatçı taraf ülkedeki antrepolarda veya serbest bölgelerde geçici
depolanan eşyaya, ithalatçı taraf ülkenin gümrük idaresine Anlaşmanın yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren on iki ay içerisinde, eşyanın 15 inci madde hükümleri
çerçevesinde doğrudan nakledilmiş olduğunu gösteren belgelerle beraber
ihracatçı ülkenin gümrük idaresince sonradan verilmiş bir EUR.1 Dolaşım Belgesi
sunulması kaydıyla, Anlaşma hükümleri tatbik edilebilir.
Diğer hususlar
MADDE 38- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 4458 sayılı Kanun
ile Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 39- (1) Bu Yönetmelik 1/8/2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 40- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Ekleri için TIKLAYINIZ
SE