22.09.2026 126642806 e-ihracatta sipariş türü kodunun doğru girilmesi ve 5178 mesaj kodlu soruya evet işaretlenmesi ile kılavuz
T.C.
TİCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı : E-18723479-153.99-00126642806
Konu : E-İhracat Eşyasının Doğru Beyanı Hk
24.09.2026 / 126642806
DAĞITIM YERLERİNE
Bilindiği üzere, sınır ötesi e-ticarete konu edilerek ülkemizden yurt dışına ihraç edilen e-ihracat eşyasının beyanı; basitleştirilmiş gümrük beyannamesi ve detaylı beyan ile yapılmakta olup, e-ihracata konu eşyanın gümrük sürecinin doğru yönetilmesi; yükümlünün e-ihracat desteklerinden ve KDV iadesinden faydalanabilmesi ile Bakanlığımızca istatistiki verilerin doğru bir şekilde derlenebilmesi açısından önem arz etmektedir.
Bakanlığımıza intikal eden başvurularda, detaylı beyana konu e-ihracat eşyasının beyan süreçlerinde sorunlar yaşandığı bildirilmekte olup, bu bakımdan; e-ihracat eşyasının detaylı beyana konu edildiği durumlarda ilk olarak “Sipariş Türü Kodu”nun doğru girilmesi gerekmekle birlikte 5178 Mesaj Kodlu “Bu ithalat/ihracat elektronik ticaret (e-ticaret) midir?” sorusuna da e-ihracat işlemlerinde “Evet” seçeneğinin işaretlenmesi gerekmektedir.
Bu doğrultuda hazırlanan kılavuz Bakanlığımız web sitesinde yayımlanmış ve bir örneğine yazımız ekinde yer verilmiş olup, bundan sonraki süreçte kılavuzda yer alan hususlar dikkate alınarak gümrük işlemlerinin yürütülmesi ile üyeleriniz gümrük müşavirlerine gerekli duyurunun yapılması hususunda bilgi ve gereğini rica ederim.
Mustafa GÜMÜŞ
Bakan a.
Genel Müdür
Ek: 1 Adet Kılavuz
Dağıtım:
Mersin Gümrük Müşavirleri Derneğine
Ankara Gümrük Müşavirler Derneğine
İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneğine
İzmir Gümrük Müşavirleri Derneğine
Bursa Gümrük Müşavirleri Derneğine
SE
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
TİCARET BAKANLIĞI
E-İHRACAT BEYAN KLAVUZU
Gümrükler Genel Müdürlüğü
2024
Bu kılavuzun amacı, 04/11/1999 tarihli ve 23866 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 29.09.2009 tarihli ve 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar ve 2022/9 sayılı “Posta ve Hızlı Kargo Taşımacılığı-Gümrük İşlemleri” konulu Genelge kapsamında e-ihracat gönderilerinin gümrük beyanında nelere dikkat edilmesi gerektiğini açıklamaktır.
Bununla birlikte, 24/08/2022 tarihli ve 5986 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan E-İhracat Destekleri Hakkında Karar’da yer alan e-ihracata yönelik destek paketlerinden faydalanılabilmesi için verilen beyanlarda takip edilmesi gereken hususlara dikkat çekmektir.
1. TCGB ile Beyan
TCGB ile yapılacak beyanlarda işlemin iki aşamada tamamlanması gerekmektedir.
1.1. Öncelikli olarak Sipariş Türünün Belirlenmesi
E-ihracat yapan satıcıların Detaylı Beyan Modülünde, Genel Bilgiler butonunun altında yer alan Sipariş Türü Kodu alanında ihracatın B2B, B2C, yurt dışı pazaryerlerinde satılmak üzere sipariş karşılama istasyonlarına yapılan teslimatlar (B2B2C, D2C) ve geleneksel dış ticaret yöntemlerinden hangisi aracılığıyla yapıldığını işaretlemesi gerekmektedir. Satıcıların hangi sipariş türü kodunu seçeceği aşağıda açıklanmaktadır.
Sipariş Türü Kodu 1: Ortak kullanılan ERP/aplikasyon aracılığıyla çevrim içi sipariş
Firmaların dış ticaret işlemlerine ait siparişlerini yurt dışında bulunan diğer bir firma ile ortak kullandıkları bir platform üzerinden almaları/vermeleri halinde, kısacası e-ticaretin B2B (İşletmeden İşletmeye) yoluyla gerçekleşmesi durumunda Sipariş Türü Kodu “1” olarak beyan edilmelidir. Bayilik sistemi, yurt dışı bağlantılı çoklu kanal satış modeli veya çok uluslu şirketlerin farklı ülkeler üzerindeki dış ticaret işlemlerine (özellikle otomotiv ve beyaz eşya sektörü) sahip firmaların yurt dışı sipariş ve çıkışlarını ERP (Enterprise Resource Planning) üzerinden yapmaları durumunda Sipariş Türü Kodu “1” olarak beyan edilmelidir.
Sipariş Türü Kodu 2: E-ticaret Aracı Hizmet sağlayıcı/web sitesi/API üzerinden sipariş
Siparişlerin bir e-ticaret platformu ya da web sitesi üzerinden alınıp/verildiği durumlarda, kısaca elektronik ticaret B2C (İşletmeden Tüketiciye) yoluyla gerçekleştiğinde, Sipariş Türü Kodu “2” olarak beyan edilmelidir.
Sipariş Türü Kodu 3: Sipariş karşılama merkezi (fullfillment) aracılığıyla sipariş
Dış ticarete konu malın daha sonradan bir elektronik ticaret platformu üzerinden satılmak amacıyla depo ya da sipariş karşılama merkezine iletilmesi halinde, kısaca elektronik ticaret B2B2C (işletmenin yurtdışındaki sipariş karşılama hizmetleri marifeti ile e-ticaret kanallarında yapılan satışı) yoluyla gerçekleştiğinde, Sipariş Türü Kodu “3” olarak beyan edilmelidir.
Sipariş Türü Kodu 9: Diğer (Yüzyüze/telefon/e-posta/fuar bağ.) sipariş
Dış ticaret işlemine ait siparişlerin yüz yüze, telefon görüşmesi ya da e-posta yoluyla alınıp/verilmesi halinde, kısaca elektronik ticaret geleneksel dış ticaret yoluyla gerçekleştiğinde, Sipariş Türü Kodu “9” olarak beyan edilmelidir. Katılım sağlanan herhangi bir fuarda alınan siparişler de geleneksel yolla yapılan dış ticaret işlemi grubuna girmekte ve bu tür işlemlere ilişkin yapılan dış ticaret işlemlerinde Sipariş Türü Kodu “9” olarak beyan edilmelidir.
1.2. 5178 Mesaj Kodu ile İşlemin E-Ticaret Olduğunun Teyidi
İhracatçının, e-ihracat desteklerinden faydalanabilmek için BİLGE sisteminde gümrük beyannamesi (TCGB) kapsamında Detaylı Beyan Modülünü doldururken, sistemin yönelttiği 5178 kodlu (“Bu ithalat/ihracat elektronik ticaret (e-ticaret) midir?”) soruyu “EVET” olarak işaretlemesi gerekmektedir.
2. Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi (BGB) ile Beyan
2.1. ET/ETD Beyanı
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında 2009/15481 sayılı Kararın 126 ncı maddesi kapsamında Bakanlığımızdan operatör yetkisi alan hızlı kargo firmaları tarafından düzenlenen BGB kapsamında elektronik ticaret bilgisinin işaretlenmesi gerekmektedir. Taşıma senetleri kısmındaki “Genel Bilgiler-1” ekranında yer verilen “Beyan Türü” alanının “ET”(E-Ticaret) veya “ETD”(E-Ticaret Değil) olarak beyan edilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, e-ihracat desteklerinden faydalanılabilmesi ve e-ihracat istatistiklerinin doğru bir şekilde elde edilebilmesi amacıyla satıcının yurt dışına yapmış olduğu e-ticaret kapsamındaki ihracatının “ET” olduğunu hızlı kargo operatör firmasına belirtmesi gerekmektedir.
2.2. BGB Kapsamında Yapılan Mikro İhracat Verilerine GET-APP Üzerinden Erişilebilmesi
İthalatı veya ihracatı başlatılan eşyanın gümrük işlemlerinin takibini sağlamak amacıyla yürürlüğe konulan GET-APP uygulaması üzerinden ihracatçılarımız kendi firmalarının yapmış olduğu e-ihracat gümrük işlemlerine ilişkin verilerine hızlı ve doğru bir şekilde erişebilmektedir
BGB İşlemleri Menüsü “BGB Ana Ekran Bilgileri” ve “BGB Taşıma Senedi Bilgileri” olmak üzere iki farklı sorgulama ekranından oluşmaktadır. “BGB İşlemleri” menüsüne sadece “fs-firma sahibi” profiline sahip kullanıcılar tarafından ulaşılabilmektedir. Söz konusu profile yetkilendirmeler GET-APP üzerinden değil gümrük müdürlükleri tarafından yapılmakta olup firma sahibi profiline sahip olmayan kullanıcıların gerekli şartları taşımaları halinde gümrük müdürlüklerine başvurarak bahse konu profili almaları mümkün bulunmaktadır.
BGB Ana Ekran Bilgileri
BGB İşlemleri menüsü altındaki “BGB Ana Ekran Bilgileri” ekranı ile en fazla 7 gün için beyanname bilgileri, taşıma senedi numarası girilerek veya taşıma senedi numarası girilmeden doğrudan sorgulanabilmektedir.
Ayrıca “EXPORT TO EXCEL” butonu ile bilgiler dışarı aktarılabilmektedir.
BGB Taşıma Senedi Bilgileri
BGB İşlemleri menüsü altındaki “BGB Taşıma Senedi Bilgileri” ekranı ile en fazla 7 gün için taşıma senedi bilgileri, taşıma senedi numarası girilerek veya taşıma senedi numarası girilmeden doğrudan sorgulanabilmektedir. Diğer taraftan, beyanname numarasının yanındaki “göz” işaretine tıklanarak Belge/Kap bilgileri de açılan pencerede görüntülenebilmektedir.
Ayrıca “EXPORT TO EXCEL” butonu ile bilgiler dışarı aktarılabilmektedir.
2.3. BGB İhracat Kapsamında Firma Mükellef Kaydının Oluşturulması
İlk kez mikro ihracat yapmak isteyen gerçek kişi ve firmalar, operatör hızlı kargo firması veya posta idaresi tarafından adlarına ilk defa Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi (BGB) düzenlenmesi esnasında gümrük idaresine doğrudan başvuru yapmasına gerek olmadan, BGB ihracat beyanının gümrüğe gönderilmesi esnasında gönderici hanesinde beyan edilen T.C. Kimlik Numarası/Vergi Kimlik Numarasının ilgili sistemlerden arka planda teyidi yapılarak BİLGE Sistemine alınması otomatik bir şekilde yapılmaktadır.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
TİCARET BAKANLIĞI